SCHAAKOLYMPIADE BLED
Bericht uit Bolivia (2)
Leven in Bolivia is toch wel van een andere orde dan leven in Nederland. Als ik hier opsta dan kan ik vlak voor de deur sinaasappelsap kopen dat ter plekke met behulp van een ingenieus apparaatje geperst wordt. Kosten een peso vijftig (EUR 0.20). Twee meter verderop koop ik mijn krant. Kosten drie peso’s (EUR 0.40). Als mijn schoenen smerig zijn dan wenkt de schoenpoetser die tussen beide in zit mij om ze door hem te laten poetsen. Kosten een peso (EUR 0.10). De straathandel is hier levendig, de verdiensten zijn laag. In een derde wereld land als Bolivia ligt 86% van de maandinkomens dan ook onder de EUR 400 (3000 pesos). Een bedrag dat, nu de economische crisis er voor gezorgd heeft dat de economie in Bolivia vrijwel stilstaat, dit jaar wel zal dalen. In Cochabamba is de crisis goed af te zien aan de vele gebouwen waar de bouw stilligt. Overal in de stad kan je de skeletten van bouwwerken zien die op betere tijden wachten. In de krant van 11 november zette de president van Bolivia Gonzalo Sánchez de Lozada nog een keer zijn plan Bolivia uiteen. Dit telt drie hoofdpunten: op de eerste plaats wil hij Bolivia uit de economische crisis halen, op de tweede plaats wil hij de corruptie bestrijden en op de derde plaats wil hij de sociale uitsluiting opheffen. Op dit moment is Goni, zoals hij genoemd wordt, in Washington op zoek naar partners die voor Bolivia nieuwe exportmarkten willen creëren en genegen zijn aan Bolivia nieuwe kredieten te verstrekken. Zijn gesprekspartners zijn Bush, de IMF en de Wereldbank. Ook zoekt hij de hulp van Bush in de strijd tegen de cocaïnehandelaren die in Bolivia zeer actief zijn en voor een soort alternatieve werkgelegenheid zorgen. Zo kan men met het met de voeten aanstampen en weken van cocabladeren hier 100 pesos (EUR 13) per dag verdienen. Een bedrag waar vele werklozen voor blijken te bezwijken. Wat corruptie betreft is Bolivia, na Paraguay, de subkampioen van Zuid Amerika. De bevolking vertrouwt de katholieke kerk en de pers in redelijke mate. Dat laatste kan ik beamen. In Bolivia is de persvrijheid groot. De andere kant van de corruptie medaille is dat omkoping van politieagenten en rechters veel en veel vaker voorkomt dan goed is voor een land. Wat punt drie betreft zijn er vergaande plannen om een soort AOW, de Bonosol, en een ziektekostenverzekering voor moeder en kind in te voeren. Een probleem is uiteraard de financiering van deze plannen.De Bolivianen zijn echter wel wat gewend en zo op het eerste gezicht doet dit alles hen allemaal niet zo veel. Dat komt misschien ook omdat de helft van de bevolking jonger is dan 18 jaar. Al die jongeren zorgen hier voor een dynamisch en veelkleurig beeld. Met zoveel jeugd speelt de muziek, dans, sport en spel uiteraard een belangrijke rol. Beroemde Boliviaanse musici zijn de pianiste Ana Maria Vera en de groep Los Kjarkas, die de wereldhit ‘Llorando se fue’ beter bekend als de Lambada, op zijn naam heeft staan. In dit verband is het leuk te kunnen vermelden dat mijn neef Pincho Guillen de toetsenist is van de hier zeer bekende popgroep ‘Te con Te’. Op het gebied van de dans behoort Bolivia letterlijk en figuurlijk tot de top van de wereld. De spectaculairste dansen, de Diablada, de Morenada en de Caporales, komen uit de mijnstreken van Oruro en uit de tropen van de Yungas http://www.acfo.org.bo/presen/prese.html. Dit zijn dansen waarin de ritmes van de negerslaven die de Spanjaarden naar Zuid Amerika haalden duidelijk te herkennen zijn. Alleen al hiervoor is het de moeite waard om een keer Bolivia te bezoeken. Gisterenavond hebben we in de casona Santivañez de prijsuitreiking van het ´1 Conart´ voor moderne kunst bijgewoond http://www.jamuy.com/. Tejidos, een performance over weefsels, stoffen en textiel, van de in La Paz wonende Paraguyaan Joaquin Sánchez won de eerste prijs van 17.000 peso’s (U$ 2300). Dat moderne kunst niet altijd zonder risico´s beoefend kan worden werd duidelijk uit een krantenknipsel waarin stond dat Valia Carvalho, een van de vrouwelijke kunstenaars, ´s nachts bij het opplakken van haar affiches over kunst in de stad door een groep hooligans lastig gevallen werd. Haar retorische vragen ´Waarom zijn we artiesten? Waarom ben ik artiest? Waarom artiest zijn in een arm land? werden zo op een wel erg navrante wijze beantwoord. Wat de sport betreft twee berichten. De Boliviaanse kampioen Bolivar is deze week in de halve finale van de Zuid-Amerikaanse voetbalcup uitgeschakeld door San Lorenzo uit Buenos Aires maar niet nadat ze de Argentijnen in eigen huis flink hebben laten schrikken. Voor de liefhebbers zijn er tot slot op de website http://members.lycos.nl/svpromotie/clubblad.html van de schaakclub Promotie uit Zoetermeer twee intrigerende stukjes te vinden over schaken in Bolivia. Hans Meijer.