Ik heb een boek geleend. Dat komt niet zoveel voor omdat ik èn nogal bezitterig ben èn nog tientallen ongelezen boeken in de kast heb staan. Het boek werd mij ter leen aangeboden daar de eerste lener, terecht, meende dat ik geïnteresseerd ben in geschiedenis. De eigenaresse, wetende dat het een bijzonder boek is, heeft de eerste lener toestemming gegeven het aan mensen uit te lenen die er belangstelling voor hebben. Het boek arriveerde in een buitenmaatse tas, tegenwoordig ‘big shopper’ of iets dergelijks genaamd. Dat was ook wel nodig want het bleek 37 cm bij 26.5 cm te meten bij een dikte van 2.3 cm. en een gewicht van 1.2 kilogram. Voor de kenners onder u: het formaat van die Bommeluitgave op atlasformaat uit de jaren zeventig. Het is een uitgave van de Leeuwarder courant ter gelegenheid van het 250 jarig bestaan van de krant en heet “De nieuste tydingen”. Te beginnen met het jaar 1752 is er per jaar een voorpagina van de krant afgedrukt. Elke achterpagina bevat advertenties. Aan de gebezigde taal en de veelvuldige www. vermeldingen is af te leiden dat hier sprake is van hedendaagse reclame-uitingen en dat men zo goed uit de kosten is gekomen. Boekdrukker en uitgever Abraham Ferwerda brengt op 29 juli 1752 het eerste nummer uit. Twee dominees verzorgen de redactie. In het eerste nummer zetten zij hun plannen uiteen: . ‘Door een snelle en betrouwbare berichtgeving willen zij de lezer opvoeden tot een volwaardig burger’. Met zo’n doelstelling zou ons huidige kabinet prima uit de voeten kunnen denk ik. Het is ronduit fascinerend om de geschiedenis op deze wijze te volgen. Het doet realiseren dat 250 jaar een lange tijd lijkt, maar dat niet is . Van drie artikelen wil ik u de inhoud niet onthouden. Uit 1857 komt deze tekst “Wij wenschen hartelijk de gewoonte van het tabakrooken te zien afnemen en wij noodigen de jeugd in ons land ernstig uit het geheel na te laten. Dat zij deze raadgevingen ter harte nemen en een twijfelachtig genot aan een wezelijk voordeel opofferen; Tien jaren later zullen zij er ons dank voor betuigen”. (uit de Lancet). Wij weten inmiddels dat de tabaksindustrie daar duidelijk anders over heeft gedacht en 125 jaar lang deze boodschap met succes heeft ondermijnd. . De beide anderen komen uit 1935 en zijn de ware aanleiding voor mij om deze column te schrijven Amsterdam: “De Nederlandse schaakamateur dr. Max Euwe is er gisteravond in geslaagd om in de 30e partij van zijn wedstrijd om het wereldkampioenschap schaken tegen den Franschman dr. Aljechin zoo goed te spelen, dat hij na 40 zetten remise aanbood. Hierdoor verloor de Franschman zijn titel van wereldkampioen welke nu kwam aan dr. Max Euwe ” . Zo goed spelen dat je remise kan aanbieden om wereldkampioen te worden, dat is een mooi staaltje van nuchtere journalistiek. Maar Euwe zelf kon er ook wat van, getuige het volgende verhaal. ’s Gravenhage: “De wereldkampioen dr. Max Euwe, is hedenmiddag in audiëntie ontvangen. De ambtenaren van het departement hadden zich in dien tijd opgesteld in de gangen en toen de wereldkampioen verscheen, werd hem een ware ovatie gebracht. Toen er een oogenblik stilte was, zeide dr. Euwe: “Ik dank u wel voor uw spontaniteit, maar ik wist niet dat er op het departement zo weinig te doen was”.
