|
Het Paleis van Versailles |
Henk Alberts |
Versailles, toonbeeld en middelpunt van de pracht en praal van de Koningen van Frankrijk. Een topbestemming voor toeristen. En alleen buiten het hoogseizoen sta je niet eerst uren in de rij.
Maar wat heeft dit alles met schaken te maken?
Eerst maar eens een klein beetje geschiedenis: In het begin van de 17de eeuw was Versailles nog een klein boerendorp. Lodewijk XIII liet er in 1624 een jachtslot optrekken. Een klein symmetrisch gebouw van rode baksteen rond een binnenplaats met aan de voorzijde 2 bijvleugels. Lodewijk XIII verbleef hier vaak. Later voelde Lodewijk XIV zich meteen tot zijn vaders’ kasteeltje aangetrokken en hij liet tussen 1661 en 1681 enorme uitbreidingen uitvoeren. Aldus besteedde Lodewijk XIV circa 6 procent van de totale staatsuitgaven aan Versailles. Op 6 mei 1682 besloot Lodewijk XIV het Hof en de zetel van de regering van Parijs naar Versailles te verplaatsen. Versailles werd de hoofdstad van Frankrijk. Want de koning zag zichzelf als het centrum van Frankrijk, of zoals hij zelf zei "l’Etat, c’est Moi".
Meest imposante deel van het kasteel Versailles werd, naast de uitgebreide tuinen, de Spiegelzaal (welke formeel overigens de Grande Galerie heet). In deze zaal werd Op 18 januari 1871 het Duitse Keizerrijk uitgeroepen. En in deze zaal werd op 28 juni 1919 het Verdrag van Versailles, welke een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog, getekend. De bouw van de Spiegelzaal vond plaats tussen 1678 en 1686. Voor die tijd bevond zich op deze plek een terras met in het midden een vijver met fontein. En aangezien de nieuwe zaal boogvensters kreeg werden in navolging daarvan alle ramen op de eerste verdieping aangepast. Zo ontstonden de noord-, west- en zuidgevel zoals die nu nog te zien zijn.
 |
De zaal kreeg 17 boogvensters met daar tegenover 17 arcaden opgevuld met spiegelpanelen.
Deze spiegels waren in de 17e eeuw een wonder op zich. Niet alleen door de afmetingen (een
kleine spiegel kostte in die tijd al een vermogen) maar belangrijker nog; voor de eerste keer konden mensen zichzelf in hun geheel in een spiegel zien. Om die reden kreeg de zaal ook de naam de spiegelzaal. Tussen de arcaden kwamen pilasters van roze marmer tegen een achtergrond van groen Carrara-marmer,. De pilasters worden bekroond met vergulde loden kapitelen waarin de 
Franse lelie en de Gallische haan zijn verwerkt. En tegen de muren staan diverse vergulde bronzen trofeeën. Voor verlichting zorgen 20 verzilverde bronzen kroonluchters en 24 kandelabers. De kroonluchters (niet origineel) werden vroeger overigens alleen ’s avonds opgehangen; overdag moest men tenslotte ongehinderd de plafondschilderingen kunnen bewonderen. Want het pronkstuk van de spiegelzaal is en blijft het plafond.
Het gewelfde plafond werd door middel van verguld stucwerk onderverdeeld in 7 grote vlakken. Tussen deze vlakken zweven 12 ovale en 6 achthoekige medaillons. Het hele plafond, zowel de vlakken als de medaillons, is tussen 1681 en 1684 beschilderd door Charles Le Brun en vormt het meesterwerk van deze schilder in Versailles. De reden voor dat plafond is voor ons Nederlanders wat minder feestelijk. De schilderingen in de grote vlakken herinneren namelijk enerzijds aan de economische en bestuurlijke hervormingen tijdens de beginjaren van zijn regering. Maar daarnaast toch vooral aan de overwinningen die Lodewijk XIV behaalde tijdens de Hollandse oorlog (1672-1678).
De medaillons op het plafond tonen diverse overwinningen van Lodewijk XIV uit de Hollandse oorlog. Het centrale medaillon op het plafond is dat met de titel : "De koning geeft orders om tegelijkertijd vier van de sterkste Hollandse vestingen aan te vallen, 1672" (afbeelding hiernaast.)
En wat zien we daarop? Jawel hoor:
terwijl de keizer de orders uitspreekt, zitten er voor hem links 2 kinderen (engeltjes?) te kaarten en zitten er rechts 2 kinderen te schaken!
Dus onthoudt; de spiegelzaal is gebouwd ter eren van de Hollandse oorlog en op het centrale plafonddeel zit men te schaken!