Velen zijn in het bezit van een museumjaarkaart, zo ook mijn echtgenote en ik. Een keer of vijf per jaar trekken wij er op uit met een museum als reisdoel. Dat moet ook wel anders krijg je de kosten er niet uit en dan heb je onvoldoende waar voor je geld. In combinatie met de in een vaste regelmaat terugkerende trein-aanbiedingen van vier grote concerns en NS-reizigers zelf zijn dat dan betaalbare uitjes. Wel natuurlijk een beetje opletten dat de horeca-kosten binnen de perken blijven.
Liefhebbers van historische trams en treinen hoeven geen vijf traditionele musea te bezoeken om het geld er uit te hebben. De stoomtrein Hoorn-Medemblik en het Openlucht museum (met rijdende oude trams) doen ook mee.
De museumkaart geeft prima mogelijkheden voor een plan B. Tijdens de staking van de schoonmakers van de treinen vorig jaar hadden wij de euvele moed om toch aan een reis naar de Hermitage in Amsterdam te beginnen. Eenmaal gezeten in de trein naar het westen zonk ons toch de moed in de schoenen bij het aanschouwen van zoveel achtergelaten rommel. Geen probleem: dan maar naar het Drents museum in Assen en tijdens de terugreis naar het Gronings museum. In het Drents museum was onder meer een tentoonstelling van leerlingen van het St. Maartenscollege.
De werken zouden later die week geveild worden voor Unicef. Een leerlinge had een schaakbord geschilderd met daarop vijf figuren, waaronder twee eendjes. Ik denk dat ’twee eendjes’ haar handelsmerk is, want ik zou niet weten wat die kwakertjes op een schaakbord te zoeken hebben.
Ik had mij voorgenomen de resultaten van die veiling op te zoeken, doch helaas, vergeten. Zou een schaker het werk gekocht hebben? Of een liefhebber van eendjes? Of hangt het weer thuis bij de schilderes?
In de Hermitage was tijdens een tentoonstelling het schaakbord van Peter de Grote te zien: met 31 witte en 33 zwarte velden. Het veld e1 was ook zwart. Een reparatie met een toevallige fout of bewust een afwijking voor de witte koning, Peter zelf? Ook dit zal een raadsel blijven.
In het Gemeentemuseum in Den Haag kwam ik vorig jaar het bijna manshoge schaakspel van de Spaanse kunstenaar Jaime Hayon tegen. Later kwam het kunstwerk ook naar Groningen. Met dat spel wordt echt gespeeld. Dat is ook de bedoeling van de kunstenaar. De naam van het kunstwerk is The Tournament. Het is gemaakt in 2009 in opdracht van het Design Festival in Londen. De inspiratie is de slag bij Trafalgar. Een door de Britten gewonnen slag waarbij strategie een grote rol speelde. Vandaar dat de kunstenaar voor een schaakspel heeft gekozen.
Alle stukken zijn handgemaakt door de kunstenaar zelf en hebben unieke afbeeldingen. De stukken worden als er mee gespeeld wordt, door twee daartoe getrainde jonge dames verplaatst. Begin dit jaar is een grote vaas van Jaime door een bezoeker van het Gronings museum omgestoten en volkomen aan diggelen gevallen. Dat lot moet de schaakstukken zeker bespaard blijven.
De stelling die in Den Haag te zien was, zal ontstaan zijn na deze zetten reeks: 1. d4 Pf6 2. Pf3 d5 3. Lg5 e6 4. Pd2 Le7 5. e3 Pd7 6. Ld3 0-0. Of er regelmatig een zet wordt uitgevoerd is mij niet bekend. Als dat zo zou zijn en op een webcam gevolgd kon worden, zou dat goede reclame zijn, dunkt mij.
Op internet zijn foto’s te zien met andere stellingen. Wel echter steeds met alle stukken op het bord. Ik ben, dat moet gezegd, niet de eerste in schaak-kringen die over dit spel schrijft. Er is door Hans Böhm ook een column aan gewijd.
Mijn meest recente museumbezoek betrof het, na een grote verbouwing, weer open gestelde Mauritshuis. Veel belangstelling voor de ‘kroonjuwelen’ : de Anatomische les van Rembrandt, de Lachende jongen van Frans Hals, het Meisje met de parel van Vermeer, het Puttertje van Fabricius en de Stier van Potter. Bij de Hollandse meesters hangt onopvallend een klein schilderij ‘de damspelers’. Overweldigd door de ‘grote’ werken ben ik zelfs vergeten om de naam van de schilder op te schrijven. Dat komt dan een volgende keer wel. Ik heb immers een museumjaarkaart en kan dus ook gewoon met dat doel naar binnen gaan.