In zijn wekelijkse rubriek in de N.R.C. maakte Hans Ree onlangs gewag van een opmerkelijke uitverkiezing. Het Oostenrijkse blad “Kurier” heeft deze uitspraak tot de definitie van het jaar 2008 bekroond: Fussball ist wie Schach, nur ohne Würfel. Deze woorden kwamen in de maand juni van 2008 uit de mond van de Duitse voetbalinternational Lukas Podolski. Gebruik makend van het zoekprogramma Google met als zoekindicatoren “schach”en zijn naam, heb ik getracht meer te weten te komen over deze uitspraak. Het aanbod bleek groot en na het raadplegen van een voor een representatieve steekproef te klein aantal websites heb ik toch maar geconcludeerd dat de algemene tendens was dat men Podolski een sukkel vond. Humoristisch, diepzinnig, zich vergissend of onwetend, het is één van de vier. Ik ben geneigd te denken dat hij zich vergiste. Het voetbalspel beschouwende aan de hand van de zeer grote invloed van het toeval en de beslissingen van het arbitrale trio, zou een uitspraak als “voetbal is net mens-erger-je-niet, maar dan zonder dobbelstenen” zeker hout snijden. Voor een heleboel mensen is schaken een spelletje in de lijn van halma-mens-erger-je-niet-stratego-schaken. Een vergissing is dan snel gemaakt. Het kan ook zijn dat Podolski, een speler zich moeilijk in een tactisch concept laat persen, aansloot bij de beeldspraak die vele sportjournalisten bezigen wanneer zij een wedstrijd moeten verslaan, waarbij risico’s worden gemeden en duidelijk te zien is dat er niet ‘vrij uit’gevoetbald mag worden. Dat spreken zij van een schaakpartij. Alsof het schaken alleen maar bestaat uit duffe remises en vastgelopen stellingen. Prachtige offers, stille zetten, positionele juweeltjes niets van dit dringt door tot het voetbalverslag jargon. Terwijl het voetbal toch ook zijn ultieme offer kent: het neerleggen van een doorgebroken speler die alleen op de keeper afgaat. Het ‘Platzverweis’ als opoffering voor het teambelang. Ik vermoed dat Podolski doelde op die vervelende taakopdrachten die hij steeds meekrijgt en wilde aansluiten bij de koppeling conceptvoetbal – schaken. De spelers als stukken die aangewezen taken moeten vervullen en gestuurd worden door de trainer Terwijl hij zijn inmiddels befaamde woorden uitsprak , zal hij zich opeens gerealiseerd hebben dat de vergelijking mank gaat. Hij zal waarschijnlijk hebben willen zeggen: nur ohne Rochade, doch vergiste zich jammerlijk. Toch is dat jammerlijke betrekkelijk, want dankzij deze verspreking staat zijn uitspraak nu op lijstjes met onsterfelijke uitspraken van sportverslaggevers of sporters waaronder “onze kansen zijn 70% tegen 50%” en “de Zweden zijn geen Nederlanders”. Voetballen en schaken, nooit zijn zij beter tezamen gebracht dan door Simen Agdestein. Noors grootmeester en een enkele keer ook Noors voetbalinternational. Dat haalde hij nog net. Een jaar of wat later zou hij tussen al die spelers van de Bundesliga en Premier Leage geen kans meer gemaakt hebben. Er zijn schakers die graag voetballen (Loek van Wely) en voetballers die van schaken houden (Marco Bode, Duits international). Bij Manchester United was het Eric Cantona, die brak met het eeuwig kaartspelen om geld in de spelersbus. Hij speelde schaak met Dennis Irwin, Iers international. Of Hedweges Maduro kan schaken weet ik niet, maar naar aanleiding van zijn transfer naar Valencia kwam een journalist van de Volkskrant precies een jaar geleden tot deze opmerkelijke kop “Maduro zal herhaling van zetten wel vrezen”, terwijl het stuk ging om “herhaling van gebeurtenissen”. Voetballers zonder benul van schaken bevinden zich dus in goed gezelschap.
