Een nieuwe weg in het Siciliaans
Een nieuwe weg in het Siciliaans door Ruurd Kunnen
Van oudsher weten wij niet beter of in het Siciliaans moet wit op de koningsvleugel spelen en zwart op de damevleugel. De pionnenformatie dwingt de partijen als het ware tot deze strategie. Zwart heeft de meerderheid in het centrum, maar wit heeft daar een ruimteoverwicht. Wit moet de opmars d7(6)-d5 proberen te voorkomen en kan daarna gaan aanvallen, desnoods met behulp van een pionnenbestorming van de zwarte koningsvleugel. Zwart heeft de halfopen c-lijn die hem druk op de damevleugel bezorgt, vaak te combineren met een minderheidsaanval van de a- en b-pion.
In zijn boek Secrets of Modern Chess Strategy hamert IM John Watson erop dat dergelijke regels geen algemene geldigheid hebben, maar dat er altijd uitzonderingen zijn. Zo ook in het Siciliaans. In 1995 won Anand een partij van Kasparov door gebruik te maken van de witte pionnenmeerderheid op damevleugel.
Anand-Kasparov
PCA – WK-match (9), New York, 1995
1. e4, c5 2. Pf3, d6 3. d4, cd4x 4. Pd4x, Pf6 5. Pc3, a6 6. Le2, e6 7. 0-0, Le7 8. a4, Pc6 9. Le3, 0-0 10. f4, Dc7 11. Kh1, Te8 12. Lf3, Ld7 13. Pb3, Pa5 14. Pa5x, Da5x 15. Dd3, Tad8 16. Tfd1, Lc6
WyyyyyyyyX
xAaAcCaGax
xaBaAeBbBx
xBaEbBdAax
xfAaAaAaAx
xHaAaHhAax
xaAjLkKaAx
xAhHaAaHhx
xiAaIaAaMx
ZwwwwwwwwY
17. b4!, Dc7 (…Db4x? 18. Tdb1, Da5 19. Lb5) 18. b5, Ld7 19. Tab1!, ab5x 20.
Pb5x, Lb5x 21. Db5x, Ta8 22. c4, e5 23. Lb6, Dc8 24. fe5x, de5x 25. a5, Lf8 26.
h3, De6 27. Td5, Pd5x ? (An inexplicable mistake, volgens Anand in My Best Games of Chess. Zwart had volgens hem een nuttige afwachtende zet op de konigsvleugel moeten doen, bijvoorbeeld 27…h5 en als wit dan 28. c5 had gespeeld, 28…Dc6 of 28…Tec8) 28. ed5x, Dg6 29. c5, e4 30. Le2, Te5 31. Dd7, Tg5 32. Tg1, e3 33. d6, Tg3 34. Db7x, De6 35. Kh2! 1-0
In het Groene Harttoernooi paste John Tan deze strategie toe in de drie Siciliaanse partijen die hij met wit speelde, en scoorde 100%!.
John Tan – Ada van der Giessen
Groene Harttoernooi 2002
WyyyyyyyyX
xAaCfCaGax
xaBaEbBeBx
xBaDbAdBax
xaAaAaAaAx
xHaAjHaAax
xaAjAkHaAx
xAhHlKaHhx
xiAaAaIaMx
ZwwwwwwwwY
Zwarts laatste zet is doelloos en passief. Beter bij de stelling paste 12… Pe5 om de druk over de c-lijn op te voeren en om met 13… Pc4 een van de witte lopers af te ruilen. Na de tekstzet staat wit klaar voor een actie op damevleugel. Het centrum is goed verdedigd en de lopers staan goed opgesteld.
13. Pc6x?!, Lc6x 14. a5
Karakteristieke zet. De zwakte in de zwarte damevleugel wordt vastgelegd. De situatie ziet er voor zwart echter nog niet dreigend uit. Tc8 heeft een mooie halfopen lijn en zwart kan haar grootste troef uitspelen.
14. … d5!? 15. ed5x, Pd5x 16. Pd5x, Dd5x 17. Dd5x, Ld5x 18. c3
De witte meerderheid tekent zich nu duidelijk af. Zwart verzuimt in het vervolg de druk op de pionnen te handhaven, waarna John er fraai in slaagt zijn damemeerderheid te mobiliseren.
18. … Le5
Hier en op de volgende zet kwam …Ted8 in aanmerking, bijv. 19. Tfd1, Lb3 enz.
19. Tfd1, e6 20. Kg1
WyyyyyyyyX
xAaCaCaGax
xaBaAaBaBx
xBaAaBaBax
xhAaEeAaAx
xAaAaAaAax
xaAhAkHaAx
xAhAaKaHhx
xiAaIaAmAx
ZwwwwwwwwY
20. … Lc7?
Zwart trekt haar stukken terug, maar vergeet daarbij het Economisch Principe van de Verdediging, namelijk dat je niet meer stukken voor de verdediging moet terugtrekken dan strikt noodzakelijk is, omdat je anders de mogelijkheid van tegenacties verkleint. Beter was 20…Lc4 21. Lc4x, Tc4x om tegendruk te houden, bijv. 22. Td7, Tc7 23. Tc7x, Lc7x 24. b4, Le5 enz. Na de tekstzet wordt zwart opgerold.
21. c4, Lc6 22. b4, Ted8 23. Lg5, Td1x 24. Td1x, Kg7 25. Kf2, f6 26. Le3, Kf7 27. g3, Ke8 28. f4, Td8 29. Tc1, Ld6 30. b5, ab5x
Taaier was 30… Le4 31. c5, Lc7 32. ba6x, ba6x 33. La6x La5x of 32. c6, bc6x 33. bc6x, La5x 34. Ta1, Lc7 37. Ta6x, hoewel wit ook dan beter staat.
31. cb5x, Ld5 32. a6, ba6x 33. ba6x, Ta8 34. Lb5+, Ke7 35. a7, h5 36. Td1, Le4 37. Lb6, Tc8 38. Ke3, La8 39. Ld3, f5 40. Ld4, Kd7 41. Le2, Ke7 42. Tb1, Lc5 43. Lc5x, Tc5x 1-0
Wit staat gewonnen na 44. Tb8 (niet 44. Lf3?, Tc3+), Ld5 45. a8D.