(RdV) – Hierbij een “ingezonden mail” van Paul van der Werve.
Hij schreef er nog bij dat “natuurlijk niemand dat boek [van Smullyan] in zijn bezit heeft”, maar dat komt misschien omdat hij (Paul) nog maar “betrekkelijk kort” lid is van Promotie. Lezers die al langer lid zijn herinneren zich misschien de artikelenreeks van bovengetekende over schaakdetectives, gebaseerd op (o.a.) de boeken van Raymomd Smullyan: “The Chess Mysteries of Sherlock Holmes”, en – inderdaad – “The Chess Mysteries of the Arabian Knights”. Deze artikelen verschenen in De Promoot tussen 2006 en 2014, en zijn sinds kort ook online te vinden via de knop “De Promoot” links op deze webpagina!
Hierbij de tekst van Paul:
“De briljante columns van Hans lees ik altijd met veel plezier en ontzag. Bij zijn laatste over Smullyan, viel mijn oog op het volgende retrograde probleem:
De witte koning Haroun al Rashid heeft zich hier onzichtbaar gemaakt. Nu dezer dagen ons Koningshuis weer al te veelvuldig in beeld is, sprak me dat eigenlijk wel aan. Hans noemt het “op het eerste, tweede en derde gezicht” schijnbaar onoplosbaar en verwijst voor de oplossing vervolgens naar een boek met Arabische schaakproblemen uit 1981. Er stond een link bij, maar ik voelde me door Hans uitgedaagd het zelf te lossen.
De eerste vraag is natuurlijk wie er aan zet is. Wit kan dat alleen met zijn koning op b3, maar wat zou dan zwarts laatste zet moeten zijn geweest? Dus zwart is aan zet. Maar hoe kan die loper op a4 dan schaakgeven? Hij kan niet over de toren op b5 heen zijn gesprongen, dus het moet een aftrekschaak zijn geweest. Dat kan alleen met de koning op b3 zijn gebeurd, dus staat de koning nu op a3 of c3. Toch lijkt dit niet te kunnen, want zwart zou dan zowel met zijn Tb5 als Ld5 tegelijk schaak hebben gegeven. Maar ….. er is één rare regel in het schaakspel die dat mogelijk maakt, juist … het “en passant”! En dan valt het kwartje, de uitgangsstelling moet als volgt zijn geweest:
Wit speelt c2-c4 en na b4xc3+ (e.p.) en Kxc3 belandt Haroun al Rashid dus op c3. Zelfs Arabische koningen is het het niet gegeven onzichtbaar te blijven ….”