“De tragiek van het ouderschap” door Manuel Nepveu
Een tijdje geleden zag ik een gedeelte van een discussieprogramma waarin twee soorten (jonge) mensen lijnrecht tegenover elkaar stonden. Daar waren enerzijds degenen die kinderen wilden hebben of al hadden en anderzijds degenen die er niet aan moesten denken om met koters opgescheept te zitten. Onsamenhangende argumenten pro en contra “kinderbezit” passeerden de revue, zeer ruim gelardeerd met volkomen oninteressante persoonlijke getuigenissen. Discussieprogramma’s op de Nederlandse tv hebben een hoog gehalte aan kneuterigheid: er wordt namelijk niet gediscussieerd, zoals de naïeveling zou verwachten, maar er worden vooral getuigenissen afgelegd. Nederland domineesland.
Het is vanuit deze gezichtshoek niet zo heel vreemd dat ik een ijzersterk argument ten faveure van de “contra’s” niet heb horen noemen. Ik vind dat argument belangrijk genoeg om het hier te berde te brengen.
Een van de raarste eigenschappen van jonge ouders is dat ze hun kroost zo verschrikkelijk ophemelen. “Kijk eens, hoe helder hij uit zijn ogen kijkt. Intelligent manneke hoor!” Veel van deze ouders zullen hun conclusie binnen een jaar of twaalf flink bij moeten stellen. Dat is verder niet erg, want ouders houden van hun kroost en blijven van dat kroost houden. Hoe het grut zich ook ontwikkelt. En ook wanneer hier en daar een teleurstellinkje moet worden weggeslikt. “Blijven houden van” is een vreselijke eigenschap. Wat!? Ja, U leest het goed: een vreselijke eigenschap.
Ongeveer twee decennia geleden kwam een vader op tv. Ik herkende in hem een voormalige klasgenoot. Hij trad op in een actualiteitenprogramma en de aanleiding was bitter als gal.
Op zekere dag kwamen hij en zijn vrouw per auto terug van een uitje. Hun dochtertje, een kleuter nog, was bij hen. Het laatste stukje naar huis, een paar honderd meter maar, mocht dochterlief op eigen verzoek lopen. Zij is nooit thuis aangekomen.
Toen de politie na maanden alle hoop had opgegeven, bleef hij op eigen initiatief allerhande vage aanwijzingen over haar vermeende verblijfplaats natrekken. Ze zou gezien zijn in Osnabrück, ze zou gezien zijn in ….In het actualiteitenprogramma vertelde hij dat hij rotsvast bleef geloven dat zijn meiske nog in leven was en ik herinner me dat hij de politie bijna verweet niet hetzelfde te geloven als hij. Het leven van mijn voormalige klasgenoot moet een hel zijn geweest -en nog, een continu verblijf in de martelkamer van de Heilige Inquisitie.
Zojuist heb ik op de webstek van een Amsterdamse schaakclub gelezen dat een bekende schaker niet van vakantie in Thailand is teruggekeerd. Hij is niet het slachtoffer geworden van de grote zeebeving; een week eerder al is hij spoorloos verdwenen. Hoop en vrees alom.
Ik kende zijn vader wel van het bedrijvenschaak. Die weet inmiddels wel hoe de balans tussen hoop en vrees verdeeld is ….en eigenlijk ook weer niet. Want het lichaam is niet gevonden. In geen van de bovenstaande situaties kun je als ouder onverschillig blijven, zoals de eenden die het niet eens schijnen te merken wanneer hun kuikens door de ratten worden weggevreten.
Als er iets met je kind gebeurt, begint het Ouderlijk Lijden. “Blijven houden van”. De genade der onverschilligheid kennen wij niet als het om onze kinderen gaat. Een slimme zet en tegelijk een misselijke streek van Moeder Natuur.
Maar ook wanneer zich de bovenstaande rampen niet voltrekken, blijf je waken over je kinderen. Ja, zelfs ik doe dat. Toen ik onlangs bij mijn dochter in de auto zat heb ik haar duidelijk te verstaan gegeven wat ik van haar rijstijl vond. En ik denk er verder het mijne van. Ik kan niet zeggen dat ik er heel erg gerust op ben dat ze zich veel van mijn vaderlijke vermaningen zal aantrekken. Maar ja, je moet loslaten, hè?
In het bovengenoemde discussieprogramma kwaakten degenen met kinderen over hoe mooi en verrijkend het allemaal wel niet was en de tegenpartij had het vooral over geld overhouden en mooie vakanties zonder geblèr aan je kop van aandacht vragende kleinen.
Maar niemand, nee helemaal niemand, durfde toe te geven of scheen te beseffen dat Moeder Natuur ondertussen o zo wrede spelletjes speelt met hen die zichzelf tot het ouderschap veroordeeld hebben….