De Wijk nemen door Ben Ahlers (+ Jan v.d.Bergh)
Eigenlijk begon het al verkeerd. Clubavond, Rob: "Ben, jij doet toch mee in Corus? Wil je er iets over schrijven? Alles is goed…". Ik nog: "Je weet toch hoe je het dan aangeleverd krijgt?". (Redactionele noot: Ben is één van de twee Promotianen die geen PC heeft – de andere is Henk Breugem.) Hij: "Geeft niet, lossen we wel op!". Tja, dan ga je beter waarnemen… Om te beginnen is er de reis. Zoals bekend is Wijk aan Zee praktisch alleen per auto te bereiken. Jan van den Bergh heeft daarop in een mooi artikel in ons blad 2 jaar geleden al gewezen. Dat probleem werd gelukkig door Ruurd (+auto) ondervangen, maar daarmee is het positieve wel gezegd. Afslag Beverwijk. Bij het spoor een ongetwijfeld van zware metalen vergeven braakliggend stuk grond. Eén reclamebord waarop het bedrijvenpark (?) als sinds jaar en dag zijn eerste huurder (de naam zal ik met de mantel der liefde bedekken) verwelkomt. Eén weg naar Wijk. Colonne-rijden onder de walmende nevels van Hoogovens. "IJmuiden, een stalen concept". Ja, ja.
Auto zien kwijt te raken. Daartoe is onder meer een drabbig weiland (’s zomers paardenmarkt? volksdansen?) bestemd, ingedeeld met politielint en beschenen door Kerstverlichting. Op dat veld bevindt zich ook een soortement van party-tent. Over hetgeen daarbinnen plaatsgrijpt straks meer. Uitstappen en op weg naar de toernooizaal. Oplettendheid is geboden. Veel auto’s, veelal bevolkt door ietwat morsige, middelbare types die slechts bedacht zijn op de plek waar zij straks hun auto denken te stallen; hindernissen onderweg worden laat en met kennelijke tegenzin onderkend. Dit gevaar neemt exponentieel toe naarmate het tijdstip waarop de klok in werking wordt gesteld naderbij komt.
Ook het affiche – manshoog – voor het bushokje pal voor de toernooizaal doet zijn motiverende werk. Priemend staart een paar ogen de ongelukkigen aan, met daaronder de tekst: "Met het oog op Uw uitvaart …". Een gepast begin voor een partij. Jan: "Lijk aan Zee"! Vóór de toernooizaal bevindt zich een met vlonders onderbouwde en uit hardboard opgetrokken toegangsschacht. De toch al schaarse ruimte waar eenieder zich doorheen perst wordt verder beperkt door kleine neringdoenden die schaakboeken, schaaktafeltjes, schaakansichtkaarten en meer van zulks aan de man proberen te brengen. Om de congestie nog verder te bevorderen zijn de wanden voorzien van schaakportretten en krantenknipsels, om breeduit te bestuderen.
Na het overleven van de tunnel wacht een eerste, serieus te nemen test. De ervaren Wijk-ganger weet: grote teug frisse (?) lucht nemen, adem inhouden en ineens dwars door het vliegengordijn de toernooizaal instormen. Wee degene die verkeerd zijn prioriteit bepaalt (jas ophangen, bulletin kopen, of – helemaal fout – nog even naar het toilet…): een muur van nicotinedamp, gekruid met ongewassen- lijvenlucht zal hem raken.
Ik weet dat de lezer de juiste conclusie trekt: het was dus weer een prachtig toernooi. Zó veel schaakverslaafden bij elkaar: alles ademt schaak. Het was ook het toernooi van het Konings-Indisch; tot mijn grote genoegen. Radjabov, dus. Nadat hij Van Wely in "de Bajonet" op instructieve wijze had vermoord, vond Shirov aanleiding de zaak voor wit te verbeteren. ’t Was niet zijn toernooi… Omdat het zo mooi was: dit werd hem aangedaan:
Shirov – Radjabov, Corus 2007
1. d4 Pf6, 2. c4 g6, 3. Pc3 Lg7, 4. e4 d6, 5. Le2 O-O, 6. Pf3 e5,
7. O-O Pc6, 8. d5 Pe7, 9. b4 Ph5, 10. Te1 f5, 11. Pg5 Pf6,
12. f3 Kh8, 13. Pe6 Lxe6, 14. dxe6 Ph5, 15. g3 Lf6, 16. c5 f4,
17. Kg2 (van Wely: g4) Pc6, 18. cxd6 cxd6, 19. Pd5 Pd4,
20. Lb2 Pxe6, 21. g4 Phg7, 22. Pxf6 Txf6, 23. Dd5 De7,
24. Ted1 Td8, 25. Da5 b6, 26. Dd5 Tff8, 27. Tac1 h5,
28. gxh5 Dh4, 29. Tc6 g5, 30. Txd6 g4 [zie diagram 1]
31. Txe6 (31. Dxe5 Dh3, 32. Kg1 Txd6!, 33. Txd6 g3 -+;
32. … g3, 33. Dxg7 Pxg7, 34. Th6 Kg8, 35. Lc4 Pe6,
36. Th8 Kf7, 37. Th7 ½-½)
31. … Txd5, 32. Th6+ Kg8, 33. Lc4 gxf3+, 34. Kh1 Pxh5,
35. Tg1+ [zie diagram 2]
35. … Pg3+, 36. Txg3+ fxg3, 37. Txh4 g2+, 38. Kg1 f2+,
39. Kxg2 f1D+, 40. Lxf1 Td2+, 41. Kg3 Txb2, 42. Lc4+ Kg7,
43. Lb3 Tb1, 44. Kg2 Tc8, 45. Kf3 Tc3+, 46. Kg4 Tf1,
47. Kh5 Kf6 0-1
Pure poëzie: zélf op studeren, het is ieder daaraan besteed
uur meer dan waard!
Dat was toch erg opvallend: de gedegenheid waarmee de voorbereiding op de tegenstander plaatsvindt. Lange, theoretische varianten, een nieuwe c.q. onbekende voortzetting, en uit. Degene die er tegenaan loopt is de "nul" en hem wacht hoon. Ligterink in de Volkskrant over Carlsen (Topalov-Carlsen 1-0): een gat in Carlsen’s wrakkige openingsrepertoire (of woorden van soortgelijke strekking). Reden: Topalov’s team (3 supergrootmeesters) vindt een nieuwe voortzetting in een variant die als dubieus voor wit bekend staat, analyseert de gevolgen tot in de finesses en Carlsen is de ongelukkige die het treft. ’t Is hard! Alleen een afwijking van de absolute top? Jan laat zijn partij tegen Vroombout (met eigen commentaar) straks langskomen. Daar is eenzelfde soort voorbereiding in gaan zitten (vermoedelijk zonder team…).
Genoeg dus over de wederwaardigheden in de grootmeestergroepen, dat heeft iedereen toch al op de voet gevolgd. Een kort verslag over hoe het ons verging is nog wel op zijn plaats. In de auto vermeldde ik dat er een stukje zou komen. Of de heren maar zo vriendelijk wilden zijn "publikabel" te spelen en zulks aan mij door te geven. Bescheidenheid of onkunde: lange tijd gebeurde er niets… Zelf speelde ik zodanig dat ik geregeld alle tijd had om de collega’s te bezoeken, dus wat volgt is grotendeels eigen waarneming.
Ruurd
Zat vastgeplakt in de rustigste hoek van de zaal. Ná het vette vliegengordijn meteen links en doorlopen tot de muur. Dat hielp. Na zijn promotie vorig jaar had hij zich voorgenomen: (a) handhaven in deze groep, en (b) over de 1900-grens. Hij speelde al met al een goed, gedegen toernooi. Rustig, geconcentreerd, ook als het op niet overhaasten om voordeel te verzilveren aankomt. Zelf was hij (terecht) kritisch over het slot: hij vergooide een veelbelovende stelling en daarmee een zeer hoge klassering. Er had meer ingezeten, af en toe werd een half punt gemorst. Ik vond de manier waarop hij zijn partijen opzette en rustig naar voordeel speelde er uistekend uitzien. Die "2000" komt er ook nog wel. Zelf vindt hij niets "publikabel"; laten we dat maar respecteren.
Jan
Jan speelde op enige meters afstand van mij in de drukke hoek. Aan de korte zijden: toeschouwers / grootmeesters C en snert-knoeiers / uitschenkpunt, en aan de lange zijden: veel toeschouwers / grootmeesters A en B en overige groepen. Jan had er bepaald geen last van. Hij speelde een uitstekend toernooi. In echt gevaar kwam hij zelden of nooit en er zaten een paar ronduit goede partijen in. Een hoge klassering was zijn deel. Hieronder laat ik de partij zien die Jan voor publicatie vatbaar vond, voorzien van zijn eigen commentaar. Ik vind het een mooi voorbeeld van de manier waarop je de gevolgen van een ongelukkige openingskeuze als witspeler te boven kunt komen.
____________________________________________________________________________________________
[ bijdrage Jan van den Bergh ]
Corus 2007, tienkampen groep 2A, 8e ronde
Jan van den Bergh – Enrico Vroombout, Koningsindisch
1. d4 Pf6
2. Pf3 g6
3. c4 Lg7 ►
4. Pc3 d6
5. e4 0-0
6. Le2 e5
Mijn normale repertoire tegen het Koningsindisch bestaat uit “de Averbach” (Le2 en Lg5), maar ik had deze hoofdvariant speciaal geprepareerd voor de partij tegen Keessen. Die speelde echter Dame-Indisch. Belangrijke beweegredenen waren het verrassingseffect, het feit dat de op het bord komende stellingen tweesnijdend zijn, psychologie (zwartspelers hebben ten onrechte de neiging te menen dat de zwarte aanval bijna van zelf wint) en het gegeven dat het gevecht vd Bergh-Ahlers (2006, 0-1) nogal wat vragen opwierp, ondanks de klinkende zwarte overwinning. Thuis had ik als voorbereiding de partijen Kortchnoi-Shirov (1993) en Kortchnoi-Xie Jun (2001) nog eens goed bekeken.
7. 0-0 Pc6
8. d5 Pe7
9. Pe1 Pd7
Shirov speelde hier Pe8 en liet dit paard daar lang staan. Hij verloor in een boeiend gevecht na met zijn koningspionnen naar voren te zijn gestormd. Dit plan ontlokte Kortchnoi het commentaar dat dat op zijn minst genomen aanvechtbaar is, omdat de zwarte koning geen bescherming meer overhoudt en makkelijk ten prooi kan vallen aan de witte tegenaanval.
Ik heb de indruk dat dat besef nog maar mondjesmaat tot sommige zwartspelers is doorgedrongen….
10. Le3 f5
11. f3 f4
12. Lf2 g5
13. Pd3 Pg6
14. c5 Pf6
15. a4!? h5
Ben Ahlers speelde vorig jaar de meer bescheiden (en “langzamer”) opstelling Tf7 en Lf8 tegen mij. Naderhand kwamen we tot de conclusie dat wit niet te snel op d6 moest ruilen (wat ik wel deed) maar na 16. a5 met 17. c6! moet vervolgen. Wit houdt dan kans op voordeel.
16. a5! …
Volgens Vroombout is 16. h3 hier de aangewezen zet. De haar in de witte soep is echter 16. …..a5! en in Kortchnoi-Kasparov (1991) werd wit daarna kansloos van het bord getimmerd. Ik hield me maar aan het voorbeeld van Kortschnoi tegen de Chinese ex-wereldkampioene.
|
16. … g4 17. c6 g3
[zie diagram]
|
|
De beide aanvallen zijn in volle gang en daarbij worden materiële offers niet geschuwd. De reden dat de variant bij zwart tamelijk populair is zal ongetwijfeld samenhangen met het feit dat het de witte koning is waarop zwart jacht maakt. Kortschnoi komt de eer toe als een van de eersten te hebben aangevoeld dat wit zich succesvol kan verdedigen en zelfs keihard terug kan slaan.
|
18. hxg3 fxg3
19. Lxg3 h4
20. Lh2 Ph5
Zwart maakt zich op de sleutelvelden g5 (met de dame), e3 (via Lh6), f4 en g3 (met zijn paarden) te gaan bezetten. Als dat lukt is de witte stelling rijp voor opgave.
21. cxb7 Lxb7
22. f4!
Dit is de sleutelzet waarop de witte aanpak is gebaseerd. Wit geeft zijn pluspion terug maar ruilt wel een aantal belangrijke stukken, verschaft zich ruimte en neemt de witte velden onder controle. Let op de mogelijkheid Dh5. Vintage Kortschnoi uiteraard en allemaal bekend uit die partij tegen Xie Jun.
22. … Phxf4
23. Pxf4 Pxf4
24. Lxf4 exf4
25. Lg4! Lc8 N
Ook de stelling na 25. Lg4 kwam nog voor in de Kortschnoi-partij tegen Xie Jun. Daarin speelde zij 25… Dg5 en wist na 26. Le6 Kh8 27. Tf3 Lc8 etc… met precies spel remise te bereiken. Wit staat wel wat beter, maar wereldschokkend is het allemaal niet.
26. Lxc8 Dxc8
27. Dh5!
Tot zover had ik de zaak thuis bekeken en wit leek mij door zijn actieve dame een tikkie beter te staan dan in Kortchnoi-Xie Jun. Vroombout (voor wie het vanaf zet 16 allemaal nieuw was) komt echter met een actieve verdediging die de kansen in evenwicht houdt.
27. … Tb8!?
28. Pe2!?
Alternatieven zijn 28. Tab1 of 28. Tf3!? Met 28. Pe2 hoopt wit z’n paard in een aanval op de koningsvleugel te kunnen betrekken (Pf4-e6) .
28. … f3!?
Zwart neemt een voorbeeld aan wits 22. f4!?. Op deze manier kan hij een toren ruilen op de koningsvleugel.
29. Txf3 Txf3
30. Dxf3 Txb2
31. Tf1 De8
32. Pf4 Ta2
33. Pe6 Dg6 !
Hier heb ik lang nagedacht. Het lijkt erop dat zwart door de druk op g2 in alle varianten voldoende tegenspel houdt. De witte koning staat ook niet veilig en de witte toren en koning zijn door mat “achter de paaltjes na …. Dg3 moeilijk te activeren. Een eindspel oogt goed voor zwart.
34. Pf8!? De8
35. Pe6 Dg6
Wit heeft remise door zetherhaling of eeuwig schaak in handen, maar niet meer, "dat is te zeggen": als zwart het goed doet…. Ik had echter de indruk dat Vroombout zijn stelling overschatte en zich niet bewust was van de risico’s. Vandaar kwam ik op
36. Kh1!? Txa5?!
►
M.i. dubieus; zwart kan zich deze pionnenroof nauwelijks permitteren. Het vasthouden van de druk op g2 is veel beter. Het dilemma van zet 33 en 35 blijft dan bestaan. Vermoedelijk had ik dan remise gemaakt.
37. Pf8 Dg5 ? [zie diagram]
|
|
Deze is echt mis; het is gelijk uit. 37. … De8 is de enige fatsoenlijke zet. Wit kan dan alsnog remise maken met Pe6 of een winstpoging doen met Dg4!?. Na afloop kwamen we er niet uit of die poging zou slagen.
|
38. Df7+ Kh8
39. Pe6! Dg3
Het alternatief .. Dh6 helpt niet na 40. Pxg7 Dxg7 41. De8 met damewinst (Tf8 of Tf7). Met de tekstzet gaat zwart mat.
40. Dh5+ Kg8
41. Pg5
Zwart gaf op. Mat op h7 is alleen met het volkomen hopeloze Dxg5 te voorkomen. “Een oud gezegswijs zeg” dat “paard en dame” sterker zijn dan “loper en dame”…. Nog steeds geldig, blijkbaar.
Een aardig partijtje, door de geslaagde voorbereiding en het leuke matbeeld aan het slot.
[ einde bijdrage Jan van den Bergh ]
____________________________________________________________________________________________
Maar serieus: hier is dus iemand aan het werk die energie stopt in gedegen voorbereiding op de tegenstander. En dat betaalt (soms) uit. Wie daarvan ook kan meepraten is een ander slachtoffer:
H. (Horatio!) Vlam. Op hem werd een recente aanbeveling van Sokolov toegepast: de vlam doofde snel. Na de partij zag ik hem, in geknakte toestand, obsessief op een pijp knauwen. Het spreekt voor zich dat hij er in de latere ronden niets meer van bakte.
Ben (ik)
Het was huilen met de pet op. Soms heb ik dat: het gaat niet goed. Je ziet niet veel, je gaat overconcentreren, besteedt teveel tijd aan het (toch niet goed) doorrekenen van toch al verkeerde ideeën, enzovoort, enzoverder. Als je dan (terecht) aan het verliezen bent wil je in een volgende partij de zaken geforceerd "rechtzetten". Start: 0 uit 3. De collega’s: "de kleine Shirov uit Zoetermeer".
Het is niet echt meer goed gekomen. Uiteindelijk maakte ik 50%: qua rating (ver) beneden mijn stand in die groep, maar met wat minder geluk, en wat minder vermoeide tegenstanders, was het nog veel slechter afgelopen.
Na de drie nullen trof ik de latere winnaar, Leburgue (Fr.).
Silvain Leburgue (2188) – Ben Ahlers (2141)
1. e4 e6
2. d4 d5
3. Pc3 Lb4
4. e5 c5