Freek’s partij : deel 1 – De partij
Freek’s partij : deel 1 – De partij Nico Peerdeman
Hoe het begon
Al langere tijd liep ik met het idee rond om weer eens een artikel voor het clubblad te schrijven. Het was niet moeilijk om een onderwerp voor dit artikel te bedenken.
Ruim 20 jaar ben ik inmiddels in het bezit van de notatie van een bijzondere partij.
Deze partij werd in 1949 gespeeld tussen Freek van Setten en de Amerikaan Pinkus.
Deze namen zullen slechts weinigen iets zeggen.
Freek kende ik persoonlijk. Als tiener kreeg ik schaakles van hem bij mijn toenmalige vereniging in Bovenkarspel. Ook brachten we menige zondagmiddag bij hem thuis door. Op zekere dag gaf hij mij een kopie van een analyse uit het toenmalige schaaktijdschrift Schaakmat ‘Zijn’ onsterfelijke partij werd daarin geanalyseerd door de destijds bekende analyticus van Scheltinga.
(Het schaakblad Schaakmat was aan het einde van de veertiger jaren opgericht, maar was helaas slechts een kort leven beschoren).
De partij werd gespeeld ter gelegenheid van de radiomatch tussen de beurzen van Amsterdam en New York in 1949.
De spelers
Freek van Setten geboren op 25-12-1916 was in zijn topjaren een goede hoofdklassespeler. (Dit heet nu de Meesterklasse). Zijn speelstijl was zeer aanvallend vaak gecombineerd met origineel openingspel.
Freek was een kleine man die steevast met kussen en sigaar rustig achter het schaakbord plaatsnam. Maar als de partij eenmaal begon was het afgelopen met de rust. Freeks’ handelsmerk was agressiviteit. In ingewikkelde stellingen voelde hij zich als een vis in het water.
In de loop van de jaren had hij een openingrepertoire opgebouwd waarin allerlei scherpe systemen voorkwamen. Zo speelde hij als het even kon de Max Lange aanval van het Tweepaardenspel. Maar ook was hij een groot kenner van het Siciliaans met 2.c3. Daarnaast had hij zijn eigen systeempjes tegen het Frans en de Caro Kann. Met zwart was hij een groot kenner van het Grunfeld-Indisch. Daarnaast kon het ook gebeuren dat hij stellingen met zwart speelde die hij ook met wit op het bord kon krijgen.
De Amerikaanse meester Pinkus behoorde in de jaren 30 en 40 tot de sterkste spelers van Amerika. Tegen alle Amerikaanse topspelers van zijn tijd heeft hij, soms zeer verdienstelijk gespeeld.
De partij
Het schuingedrukte commentaar is ontleend aan de originele aantekeningen in Schaakmat van April 1949. De overige aantekeningen zijn van mijn hand. (Webmaster: binnen Chessbase is dit misgegaan)
F. van Setten – Albert Sidney Pinkus
Radiomatch beurs Amsterdam-beurs, New York 1949,
3e bord, tweepaardenspel
Een groot misverstand aangaande deze partij is dat in veel publicaties als witspeler de Belgische schaker F(rits) van Seters wordt genoemd. Deze sterke schaker van meestersterkte was in de jaren 1962, 1965, 1966, 1967,1970 Belgisch kampioen
Zijn geboortejaar was 1914. In de tijd gezien was het dus biologisch mogelijk dat hij de witspeler was.
In de jaren ’50 en ’60 was hij onder meer deelnemer aan het Hoogoven toernooi.
Tevens was hij aanwezig in het Belgisch team bij de schaakolympiade te Skopje 1972. Daar behaalde hij een score van 7 uit 16 (43,8 %).
Ook heeft hij diverse schaakboeken geschreven.
Een partij om trots op te zijn
Navraag bij mijn oude schaakclub leerde dat Freek in 1987 is overleden. Uit een artikel in het clubblad bleek ook dat het beeld dat ikzelf had van Freek en zijn onsterfelijke partij klopte. Aan iedereen die het maar wilde zien toonde hij zijn partij vol trots en met jeugdig elan tot op het allerlaatste moment.
Maar hiermee is dit verhaal nog niet af. Sterker nog een volgende deel zal gewijd zijn aan de schaker Pinkus bekeken vanuit zijn schaakachtergrond.