Een weinig chagrijnig sluit ik mijn computer af. Ik heb zojuist de nieuwe ratinglijst bekeken en zie dat mijn waarde gedaald is tot 1940. Een onderbondsrating. Ik realiseer me dat sommige clubleden dit wel weer buitensporig leuk zullen vinden. Harrie schrijft alweer een nieuw stukje: Nepveu is NIET de maat der dingen…. Nou ja, er zijn ergere dingen.
In de bovenstaande alinea heb ik expres een raar, want dubieus, woord gebruikt. Ziet u welk woord?
Neen, nog steeds niet? Wat dacht u van het woord “waarde”? Als vertaling van het Engelse woord “rating” is het niet nauwkeurig. Mijn Engelse woordenboek geeft als mogelijke vertalingen onder meer: graad, klasse, stand, toelaatbare belasting, waarderingscijfer. Hm…de knsb-rating als maximaal toelaatbare belasting? Ondergetekende als tv programma? Neen, de vertaling van “klasse”, “stand” is hier toch wel het meest adequaat.
A propos, Olie B. Bommel was een heer van stand. Ik had vroeger een sleets ruitjesjasje dat mij vergezelde op menige veldslag en mager ben ik zeker niet. Volgens sommigen lijk ik dan ook op Heer Bommel. Wat zou toch zijn knsb-rating geweest zijn? Hm….
Het schaakspel is een “chaotisch” spel, waarin “een kleine afwijking” een volstrekt andere loop der gebeurtenissen tot gevolg kan hebben. Zoiets is ook bij de banen van de planetoïden in het zonnestelsel het geval en daar spreekt men dan van “dynamische chaos”, een strikt technische term.
Welnu, ik heb in het afgelopen seizoen teveel partijen weggegeven waarin details werden gemist waardoor ik plots slachtoffer werd van dynamische chaos. Een kleine afwijking van de goede baan en je zit als een baron van Münchhausen op een kanonskogel, richting hel. Een paar voorbeelden?
In een knsb-wedstrijd liet ik in gelijke stelling met een zet mijn toren insluiten. Bevrijden kon nog net, maar het kostte een pion. Het eindspel was vervolgens op tempo verloren. Ik was op een trajectorie richting hel terechtgekomen, door één min zetje. In Groningen was mijn laatste actie in de partij tegen die vermaledijde Happel een onbegrijpelijke grafzet die remise in een klap weggaf. De koers naar de remisehaven werd plots verlegd naar de Hades. Een zetje maar.
Ik wijt het aan nervositeit, gejaagdheid, ongeduld. In het dagelijks leven kan ik steeds minder tegen mensen die lang van stof zijn, maar wier boodschap al na vijf seconden helder is. Ik interrumpeer gewoon. Niet netjes, wel effectief. Bij een schaakstelling kun je maar beter wachten tot die echt is uitgepraat, dat wil zeggen tot je de details goed in je hebt opgenomen. Dat proces moet je niet interrumperen. Dat is pas effectief.
Maar hoe zit het eigenlijk met mijn schaakinzicht? Wel, met alle beperktheden van dien is die in de loop van de decennia alleen maar toegenomen. Een ding weet ik zeker, mijn gedaalde rating reflecteert niet een achteruitgang in begrip. Neen, het zijn ongunstige persoonlijke eigenschappen die de kop op (b)lijken te steken. Intellectuele onttakeling is niet aan de orde. Nog niet, in elk geval.
Vandaar – let op! – vandaar dat ik mij voor het komend seizoen heb voorgenomen spijkers met koppen te gaan slaan (koppen met spijkers mag helaas niet). Op de knsb-ratinglijst van de club staan er nu een aantal boven me die ik gierend van de pret naar de afgrond speel. Die onderbonders moet ik in ieder geval weer voorbij. Het is mijn eer te na dat het rapaille boven mij staat, het hoort eenvoudig niet. Het is als het laten van een boer in een muisstille concertzaal, het katknuppelen tijdens een bijeenkomst van de dierenbescherming, het kijken naar Deep Throat samen met de dochter van Linda Lovelace.
Neen, de dynamische chaos van het schaakspel moet nu maar eens in mijn voordeel gaan werken, mijn in- en externe tegenstanders moeten daarvan de pineut zijn, niet ik. Kan ik over een tijdje weer glimlachend naar mijn rating kijken tenminste…