In mijn column ‘offer’ van februari 2011 begon ik met te stellen dat journalisten het schaakspel graag gebruiken om zich beeldend uit te drukken. Dat gebeurt zo dikwijls dat ik kort na het schrijven van die column gestopt ben met het verzamelen er van. De schaar kon echter weer in actie komen toen ik in Spits van 6 september 2011 boven een foto van een met de wijsvinger priemende premier Rutte zag staan: “schaken op topniveau”. Die moet ik bewaren! Journaliste Margreet van Beem eindigt haar verhaal met de woorden “Voor het kabinet wordt het de komende maanden daarom schaken op het allerhoogste niveau. En voor de liefhebbers van stevige debatten en politiek gekonkel wordt het een topjaar”. Let wel, dit schreef zij dus voor Prinsjesdag, geen weet hebbende van “Doe eens normaal, man!”. De in haar tweede stelling geuite prognose kent door dit voorval zeer zeker een spectaculaire opening. Twee van ’s lands toppolitici verwikkeld in een welles-nietes spelletje. Mooier kunnen we het niet maken, gekker wel. Haar eerste stelling, een conclusie, baseerde zij op de onrust in de achterban van het CDA en de twijfels bij een deel van de achterban van de VVD. Om dat in goede banen te leiden zal het kabinet dus moeten acteren op een niveau vergelijkbaar met het hoogste niveau in de schaaksport. Ik moet zeggen dat ik dat altijd van een kabinet verwacht. We willen toch niet door een stelletje middelmatige figuren geregeerd worden? Ik wil ze hun bovenmatige intelligentie zien etaleren, hun onkreukbaarheid en hun nimmer aflatende inzet. Ik wil ze net zo kunnen bewonderen als ik Anand bewonder. Ik vraag kennelijk te veel. Want de politicus hoeft pas topsport te bedrijven als er geen comfortabele meerderheid in de 2e kamer is. Dat is de boodschap van Margreet van Beem, nu begrijp ik het. Het kabinet moet aan de bak. Meerderheden zoeken is echt werken. Vereist kennis, tactisch inzicht en strategisch inzicht. Dat het voor politiek gekonkel een topjaar zal worden? Ik zou het niet weten. Politiek gekonkel is van alle dag en van alle tijden. Het is inherent aan macht uitoefenen of willen bereiken. In de sport, en met name bij de voetbalwedstrijd-verslagen doen de vergelijkingen met de schaaksport eveneens opgeld. Ook op amateur niveau. Ik volg de verrichtingen van twee trainers van amateur-teams omdat ook zij dienaren waren van ’s Rijks schatkist. Uitslagen zeggen meer als je er personen aan kunt verbinden. Hun teams wonnen beide afgelopen week en de ijverige correspondenten konden van beide trainers een wedstrijd-analyse optekenen. De wedstrijd van Bellingwedde was volgens de trainer een soort schaakduel. “Wij wilden niet echt vooruit spelen en de tegenstander kon het niet”. De trainer van Veendam 1894 vond dat er af en toe heerlijk werd getikt. En besloot met “we hebben wel een heerlijk glaasje bier verdiend”. Zij wel, maar van onze regeringsploeg zou ik dat nog niet willen zeggen.