Knight Moves, of hoe Euwe geen tweede keer verloor door Henk Alberts
Een publiek geheim is dat veel van de problemen die u in de Promoot ziet staan, ontleend worden aan (de internet-site van) het NRC Handelsblad. Soms zijn dat onbekende stellingen, soms ook hele bekende stellingen.
In het NRC van Op 13 april dook er weer een hele bekende stelling op (zie hiernaast):
Vidmar – Euwe, Karlsbad 1929
1. d4 Pf6 2. Pf3 g6 3. Lg5 Lg7 4. Pbd2 c5 5. e3 b6 6. Ld3 Lb7 7. O-O h6 8. Lf4 d6 9. c3 Ph5 10. Db3 Pxf4 11. exf4 O-O 12. Tad1 Pc6 13. Lb1 cxd4 14. cxd4 e6 15. Pe4 Pe7 16. Da3 Pf5 17. Td2 De7 18. Pg3 Pxg3 19. fxg3 Tfc8 20. g4 Tc7 21. f5 exf5 22. gxf5 g5 23. Te1 Df6 24. h3 Tac8 25. Tdd1 Tc4 26. d5 a5 27. Pd2 Dd4+ 28. Kh1 Dxd5 29. Le4 Txe4 30. Pxe4 Dxf5 31. Pxd6 Lxg2+
32. Kxg2 Tc2+ 33. Kh1 Df4 (zie diagram)
In deze stelling heeft wit groot materieel voordeel. Zijn Koning staat echter onveilig en er dreigt mat in één. Hier is dus snel en beslissend handelen geboden. Vidmar vervolgde met 
34.Te8+ Lf8 35.Txf8+!
(lokt de zwarte Koning naar f8,
waar deze in een dodelijk
aftrekschaak zal geraken.)
35…Kxf8 [Of 35…Kh7 36.Dd3+
(36.Txf7+ Dxf7 37.Pxf7 gaat ook.)
36…Kg7 37.Txf7+ Dxf7 38.Pxf7
en wit wint.]
36.Pf5+ Kg8 37.Df8+!!
Nog een magneetcombinatie! Waarschijnlijk gaf Euwe hier op:
1-0. Een enkele bron meent dat er ook nog 37…Kxf8 38.Td8 mat gespeeld zou zijn.
Deze partij Vidmar – Euwe, Karlsbad 1929 wordt ook in een schaakfilm gebruikt en wel in de film “Knight Moves.” In de film wordt deze stelling gebruikt voor een partij Sanderson -Yarelovich.
Het verhaal van de film: Een middelgrote stad ergens op een eiland in Amerika is het toneel voor een wereldtoernooi schaken. De rust in het stadje wordt wreed verstoord als een reeks macabere, ritueel getinte moorden op jonge vrouwen begint. Peter Sanderson, de hoofdpersoon van de film, is één van deelnemende grootmeesters in dit toernooi. Samen met de grootmeester Yarelovich strijdt hij om de eindoverwinning in dit Wereldtoernooi.
Peter krijgt een telefoontje van de moordenaar die hem uitdaagt tot een macabere schaakpartij om het raadsel van de moorden te ontrafelen. Omdat Peter gelogen blijkt te hebben over zijn relatie met het eerste slachtoffer wordt hij daarna zelf ook één van de verdachten voor de politie. De politie besluit verder om de hulp van de ambitieuze psychologe Kathie Sheppard in te roepen om te proberen tot de zieke geest van het slachtoffer door te dringen voordat die weer toeslaat. Uiteraard krijgen Peter Sanderson en Kathie Sheppard een relatie.
Dan krijgen we de partij Sanderson – Yarelovich te zien. En dit zoals het hoort in dit soort films, op het grote podium, half verlicht en met een groot levensgroot demonstratiebord erachter.
Yarelovich (zwart) speelt Tc2.
De stelling van het diagram is bereikt. Het
dochtertje van Sanderson en zijn oude secondant zitten in de zaal. De oude secondant van Sanderson heeft de beslissende combinatie reeds gezien. De spanning stijgt, de zaal houdt de adem in. Dan komt de psychologe Kathie Sheppard de zaal binnen. Peter Sanders ziet haar. Hij is afgeleid. Hij speelt 34. De3. Uiteraard speelt zwart 35. … Dh2+ en Peter (wit) verliest de partij. En zoals het hoort in dit soort geeft Peter op door het met veel theater omgooien van de witte Koning.
In deze spannende triller speelt het schaken niet slechts de rol van decor, doch ook bij het oplossen van het raadsel van de moorden en bij de plot van de film speelt schaken een essentiële rol. Welke die plot is zal ik hier echter niet verraden.
Voor de scherpe lezers, het filmfragment zit ook niet helemaal lekker met de werkelijkheid: in de partij Vidmar – Euwe was de zet waarmee de diagramstelling
werd bereikt
33. … Df5-f4.
De makers van de film vonden het om de een of andere reden mooier om dit middels Tc8-c2 te doen. ►
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –
Schaken in de film: ‘de Luzhin Defence’ – correctie
Terecht wezen Willem van Dalen en Manuel Nepveu mij er op dat er iets mis
gegaan was met het diagram bij het artikel over de Luzhin Defence in de vorige Promoot. Ergens, misschien ook omdat ik de diagramstelling vanuit de zwarte
kant liet zien, was het witte paard van c3 op c6 geraakt.
Sorry voor de fout en dank voor het opletten.
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –
Schaken in de film: ‘Knight Moves’ – correctie
Terecht wezen enkele lezers mij er op
dat er iets mis gegaan was met de
stelling in de gespeelde partij.
Uiteraard is 35. … Dh2 mat; er valt dus
voor Peter Sanderson niets meer op te
geven! Wat blijkt: voor de film is de
witte koning ‘stiekem’ van h1 naar g1
verplaatst. (Zie stelling hiernaast.)
Voor de filmbeelden was het omgooien van
de Koning zo mooi theatraal uit te
beelden.