KPN-schaak door Hans Meijer
Wachtend op het busje dat ons naar Arosa zou brengen stonden we plotseling ook in oog met een enorm affiche dat Unisource aanprees. Ik keek er verbaasd naar. Ik wist niet beter of Unisource, het samenwerkingsproject van KPN, het Zweedse Telia en Zwitserse Swisscom, was in 1998 verkocht en niet lang daarna ten grave gedragen. Wie zou de affiches van een bedrijf dat niet meer bestaat van de reclameborden afhalen? Zou de laatste voorzitter van de raad van bestuur dat doen of zou hij het net als bij andere ruïnes aan weer en wind overlaten. Ik vroeg me af of er nog ergens affiches van het failliete KPNQwest hingen? Het was eigenlijk een wonder dat er in juni 2003 op vliegveld Kloten in Zürich een KPN schaakteam stond. Drie jaar eerder was KPN technisch gezien failliet. De bedragen die voor de mobiele operator E-plus en enkele UMTS licenties neergelegd moesten worden gingen de financiële draagkracht van KPN ver te boven. Het geld dat men ervoor nodig had was er simpelweg niet omdat de raad van bestuur KPN Mobiel begin 2000 niet naar de beurs gebracht had. Het riskante ongelimiteerd bieden op UMTS licenties deed de rest. Bijna 23 miljard euro van de aandeelhouders ging in rook op en vele duizenden werknemers verloren hun baan. Op de effectenbeurs daalde de koers van het KPN aandeel van extreem hoog (75 euro in maart 2000) naar extreem laag (2 euro in september 2001). De redding kwam pas eind 2001 dankzij een aandelen emissie die de zegen had van de immer zuinig uit zijn ogen kijkende minister van financiën Zalm. Hij zou nog zuiniger gaan kijken toen hij het beloningspakket van de voorzitter van de raad van bestuur van KPN leerde kennen. Zalm moet zich geschoffeerd gevoeld hebben. Hij was niet de enige. Men deed een greep in de net ter beschikking gestelde kas en beweerde dat dit volkomen juist, legitiem, en niet ongewoon was. Wonderlijke wereldvreemde argumenten. In juni 2003 hadden de vijf schakers en hun twee begeleiders die op weg waren naar Arosa nog alle reorganisaties bij KPN overleefd. Twee jaar later zou dat niet meer het geval zijn.
Ooit was alles anders. Toen ik in 1981 bij PTT, de voorloper van KPN, in dienst trad was het nog een staatsbedrijf. De directeur-generaal was gewoon ambtenaar en moest verantwoording voor het reilen en zeilen van PTT afleggen aan de minister van Verkeer en Waterstaat. In ruil voor een goed salaris moest hij ervoor zorgen dat iedereen die dat wilde een telefoonaansluiting kreeg die het altijd deed. In ruil voor een iets bescheidener salaris deed ik tot 1986 onderzoek bij PTT Research. Toen vertrok ik naar het telecommunicatiedistrict Amsterdam. Dat heb ik geweten. In Amsterdam Zuid Oost deed de telefoon het vaak niet. De lijnen gaven massaal geen kiestoon, dat wil zeggen als er al lijnen waren.
Willem Broekman, die al een tijdje in Amsterdam werkte, en zich als chef binnendienst in het centrum van de storm bevond, vroeg me of ik bij wijze van ontspanning mee wilde doen aan de Amsterdamse Schaakolympiade voor Bedrijven. Dat leek me een goed idee. Op vrijdag bleven we in Amsterdam en ’s avonds schoven we met zijn vieren aan achter het schaakbord in de wethouder Verhey sporthal in Amsterdam Oost. Op 30 april 1987 kon ons onvolprezen personeelsblad het Amsterdams Peil, oftewel het AP zoals het in de wandelgangen genoemd werd, melden dat Telecom Amsterdam als elfde van de zesentwintig geëindigd was. De intelligente denkmachines, waaronder de Mephisto Rebel, van schaakcomputerbedrijf Wegam wonnen deze olympiade. Het AP vermeldde ook dat het Telecom team bestond uit Willem Broekman (chef binnendienst), Hans Meijer (technisch coördinator), Hans Bronckhorst (chef binnendienst regio Zuid) en Chris Heuckeroth (UFON 1). Mijn borst zwol op tot slagschiphoogte toen ik las dat op de ranglijst van de persoonlijke resultaten Hans Meijer een schitterende derde plaats wist te behalen. Ik was beroemd in Amsterdam.
De opkomst van de intelligente denkmachines veranderde ook de telecommunicatie markt. In 1989 werd in Nederland de markt voor randapparatuur geliberaliseerd, in 1995 volgde de markt voor mobiele telefonie en in 1997 die voor vaste telefonie. PTT werd hierdoor gedwongen om op vele borden tegelijk simultaan te gaan spelen. In 1994 veranderde PTT haar naam in KPN en in 1998 splitste KPN zich in de TNT Post Groep (TPG) en de Koninklijke KPN NV. De helft van onze schaakvrienden vertrok naar TPG waardoor we er plotsklaps een te duchten tegenstander bij kregen. KPN stelde zich tot doel een wereldspeler te worden. Dat had gekund. In mei 2000 kreeg KPN
de kans om op basis van gelijkwaardigheid met Telefónica uit Spanje, een der grootste telecommunicatie bedrijven ter wereld, samen te gaan maar blies deze fusie te elfder ure af. Een afblazen waarbij de Mexicaanse minnares van de bestuursvoorzitter van Telefónica een interessantebijrol speelde. In totaal nam ik negen keer deel aan de Amsterdamse Schaakolympiade voor Bedrijven. In 1987, 88 en 89 met louter Amsterdamse spelers werden we elfde, tiende en negende. Ad de Feyter was in die tijd onze succesvolste speler. In 1989 zette hij met fraai en origineel spel, zo bracht hij torens bij voorkeur via de a-lijn en h-lijn in het spel, met 6 uit 7 de beste prestatie aan het derde bord neer. In mei 1989 vertrok ik uit Amsterdam en ging naar Den Haag bij een van Business Units werken. In 1993 schreven we ons als PTT Telecom in voor de schaakolympiade met een team dat bestond uit Henk Alberts, J. Bouma, Willem Broekman, Chris Heuckeroth en mijzelf en werden voor het eerst kampioen. Deze prestatie zouden we in 1995 en in 1998, met René in ’t Veld in plaats van Chris Heuckeroth, herhalen. In 2002 lukte ons dat nog een keer met Eric Veldkamp in plaats van René in ’t Veld. In 1994 en 2003 lukte het ons niet. Een keer, in 1995, sleepte ik, na diverse andere bordprijzen, de eerste prijs aan een bord in de wacht. Een prestatie die mij een fraaie cross pen van de prijzentafel opleverde. Een prijzentafel die door Lex Jongsma in een bijzonder geestig praatje tijdens een prijsuitreiking een overblijfsel uit lang vervlogen schaaktijden genoemd werd. Door alle jaren heen was het een karakteristiek Amsterdams toernooi dat op voortreffelijke wijze door Henk en Toos Taconis georganiseerd en geleid werd.
Er namen bij tijd en wijle ook bekende schakers aan dit toernooi deel. Ik trof er drie. De eerste was Lex Jongsma, de man die de schaakrubriek in De Telegraaf voor zijn rekening neemt en bij schaaktoernooien optreedt als gewaardeerd presentator. De tweede was grootmeester correspondentieschaak Henk Sarink, en de derde was Willem Jan Wolthuis die in zijn beste tijd bij de top tien van de Nederland behoorde. Vele jaren was hij toernooidirecteur van het IBM en later het Ohra toernooi geweest. Alleen het denken ging hem, nu hij de tachtig gepasseerd was, wat stroever af vertelde hij mij na afloop van onze partij.
Lex Jongsma (De Telegraaf) – Hans Meijer (PTT Telecom). Bedrijven Olympiade, Amsterdam, 12 maart 1988.
1.Pc3 d5 De Van Geet opening waar Jongsma altijd mee opende. 2.e4 d4 3.Pce2 c5 4.Pf3 Pc6 5.Pg3 h5 6.h4 Lg4 7.Lc4 e6 8.d3 Pge7 9.Lg5 f6 10.Ld2 Pg6 11.Pf1 Ld6 12.P1h2 Lxh2 13.Txh2 Dd6 14.Th1 0-0 15.De2 Pge5 16.Lb3 b5 17.a3 en zwart staat uitstekend. Vele zetten later werd het 1-0.
Hans Meijer (PTT Telecom) – H.B. Sarink (NMB). Bedrijven Olympiade, Amsterdam, 03 maart 1989.
1.d4 Pf6 2.c4 e5 3.dxe5 Pe4 4.Pd2 Pc5 5.Pgf3 Pc6 6.a3 De7 7.b4 Pxe5 8.e3 Ped3+ 9.Lxd3 Pxd3+ 10.Ke2 Pxc1+ 11.Dxc1 d6 Het Boedapester gambiet. 12.Dc3 Lg4 13.Dd4 De6 14.h3 Lxf3+ 15.Pxf3 Le7 16.Tad1 0-0 17.The1 c6 18.Tb1 Tfd8 19.Kf1 d5 20.c5 Lf6 21.Dd3 b5 22.Pd4 Dd7 23.Db3 Te8 24.Ted1 Dc7 25.Kg1 Teb8 26.Dc2 g6 27.Pb3 ½-½
W.J. Wolthuis (ABNAmro) – Hans Meijer (KPN Telecom). Bedrijven Olympiade, Amsterdam, 22 maart 2002
1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6 4.Pc3 Lb7 5.Lg5Lb4 6.e3 h6 7.Lh4 g5 8.Lg3 Pe4 9.Dc2 Lxc3+ 10.bxc3 d6 11.Ld3 Pxg3 12.hxg3 Pd7 13.Le4 Lxe4 14.Dxe4 Ke7 15.Dc6 Pf6 16.Ke2 Dd7 17.Dxd7+ Kxd7 18.Tab1 Pe4 19.Thc1 h5 20.Pd2 Pxd2 21.Kxd2 h4 22.gxh4 Txh4 23.Ke2 g4 24.Th1 Tah8 25.Txh4 Txh4 26.g3 Th5 27.Tb5 Th1 28.Tb2 f5 29.Td2 Tc1 30.Kd3 d5 31.cxd5 exd5 32.Tc2 Txc2 33.Kxc2 b5 34.a3 Kc6 35.Kb3 Kb6 36.Kb4 c6 37.Kb3 c5 38.Kb2 cxd4 39.exd4 Ka5 40.Kb3 a6 41.Kb2 Ka4 42.Ka2 a5 43.Kb2 b4 44.axb4 axb4 45.Kc2 bxc3 46.Kxc3 Ka3 47.Kd3 Kb3 48.Ke3 Kc3 49.Kf4 Kxd4 50.Kxf5 Kc3 51.Kxg4 d4 52.f4 d3 53.f5 d2 54.f6 d1D+ 0-1
De afgelopen tien jaar heb ik drie keer aan de landelijke schaakolympiade voor bedrijven meegedaan. In 1995, toen ik voor de eerste keer meedeed slaagde ik er, tot verbazing van mezelf, in met een perfecte score van vier uit vier een Kasparoviaanse TPR van 2895 bijeen te schaken. Het PTT Telecom team met Meijer (4/4), René in ’t Veld (1½/4), Jos van der Tol (3/4) en Chris Heuckeroth (1½/4) eindigde met tien bordpunten op de derde plaats na Shell en de ING Bank. Mijn flitsende combinatie uit de volgende partij haalde de rubriek Combineren van Peewee van Voorthuizen in de Schaakmagazine van januari 1998.
Hans Meijer (KPN) – A. Bouwmeester (ING Bank), Akzo/Nobel Sassenheim, 14-10-1995.
1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 Lg7 4.e4 0-0 5.Le3 d6 6.f3 c5 7.d5 e6 8.Pge2 exd5 9.cxd5 a6 10.a4 Pbd7 11.Pg3 h5 Zie pagina 91 van The complete Benoni van Lev Psakhis. 12.Lg5 Dc7 13.Dd2 Te8 14.Ld3 c4 15.Lc2 Tb8 16.a5 Pc5 17.0-0 b5 18.axb6 Txb6 19.Ta2 Pb3 20.Df2 Tb8 21.Le3 Pd7 22.f4 h4 23.Pge2 h3 24.e5 dxe5 25.f5 gxf5 26.Lxf5 Pd427.Pg3 Pf6 28.Lxc8 Tbxc8 29.gxh3 Dd7 30.Txa6 Pxd5 31.Pxd5 Dxd5 32.Ph5 e4 33.Pxg7 Pf3+
34.Kh1 Kxg7 35.Tg1+ De laatste zet voor de tijdcontrole. Een alternatief was 35.Dg3 Kf8 36.Lh6 Ke7 37. Ta7 Kd8 38.Lg5 Pxg5 39.Dxg5! Een dameoffer in de stijl van Mitrofanov. 39….Dxg5 40.Td1 Dd2 41.Txd2# Het eerste epaulettenmat. 35…..Pxg1 Het alternatief was 35…..Kf8 36.Lh6 Ke7 37.Da7 Dd7 38.Db6 en de dreigingen 39.Ta7 en 39.Df6 zijn zwart fataal. 36.Dxg1+ Kf8 37.Lh6+ Ke7 38.Da7+ Kd8 3.Lg5+ Dxg5 40.Td6# Een tweede epaulettenmat. 1-0
Twee jaar later verloor ik in de eerste ronde van de zwakste deelnemer en beëindigden Willem Broekman, René in ’t Veld, André Nieuwlaat en ik het toernooi op de een na laatste plaats. Het kan verkeren.
In 2004 beschikten we over een sterk team en namen we ons voor om hoog op de ranglijst te eindigen. Het bedrijven olympiade toernooi werd dat jaar bij de SVB in Amsterdam gespeeld. Mark van der Werf, Henk Alberts, Willem Broekman en ik vertegenwoordigden KPN. Het zat ons echter niet mee. Nadat we in de ochtend van onze TPG rivalen verloren, met name omdat ik tegen René in ’t Veld met mijn paard de verkeerde toren sloeg, zat er weinig anders op dan onze ruggen te rechten en onvervaard ten strijde te trekken. Aan het einde van de dag bleek dat het halfje dat Mark in de middag grootmeester Matthew Sadler van Sogeti, een top honderd speler, ontfutseld had precies het halfje te zijn dat we nodig hadden om net boven de Rijksuniversiteit Groningen als tweede achter Sogeti te eindigen. Onze TPG vrienden eisten de vierde plaats voor zich op.
De laatste keer dat ik met een KPN schaakteam meereisde naar een landelijke olympiade was in oktober 2005. Ik trad op als honorair teamleider van dat team. Het Kadaster in Apeldoorn was onze gastheer. Henk Alberts, Willem Broekman, Gerard van Es en John Onderdelinden presteerden boven niveau en legden beslag op de derde plaats achter Sogeti, die met grote voorsprong eerste werd, en B/C ICT. KPN liet TPG, die wderom vierde werd, nipt achter zich. Mijn enige echte wapenfeit die dag was remise spelen tegen internationaal meester Sipke Ernst die een simultaan gaf.
Van tijd tot tijd was er sprake van een speciale schaakdag. In 1998 en 1999 organiseerde KPN Research samen met Panfox zulke dagen. Patrick Morley, schaakliefhebber en lid van de raad van bestuur van KPN, opende beide keren deze schaakdagen waarna Jan Timman een schaakpraatje hield. Een keer over het te vroeg opgeven van partijen en de andere keer over de Noteboom opening. In 1998 dwong ik internationaal grootmeester Ivan Sokolov een remise af tijdens de simultaan die hij gaf hetgeen mij een exemplaar van het boekje ‘Play the Noteboom’ van Mark van der Werf en Teun van der Vorm opleverde voorzien van de handtekeningen van beide auteurs. In 1999 gaf Loek van Wely een kloksimultaan die Lex Jongsma op geheel eigen wijze van commentaar voorzag. René in ’t Veld en Jos van der Tol hielden Loek op remise en ik gaf als laatste op.
Ook op Europees niveau nam PTT/KPN deel aan een kampioenschap, namelijk de Union Scipt kampioenschappen voor telecom- en postbedrijven. Elke vier jaar wordt dit kampioenschap ergens in Europa gehouden. Willem Broekman had mij wel eens gepolst of ik niet mee wilde. Tot 2003 had ik de uitnodiging altijd afgeslagen. Deze keer zei ik toe mee te gaan. Ons team bestond uit vier schakers en twee begeleiders. Gelet op de resultaten die in het verleden geboekt waren mochten we hopen op een van de medailles. In 1991 in Hoefoss, Noorwegen, en in 1995 in Poznan, Polen, werd PTT derde hetgeen de bronzen plak opleverde. In 1999 in Balatonkenese in Hongarije rukte KPN op naar de tweede plek en kon de zilveren medaille in ontvangst genomen worden.
Zoals aan het begin gememoreerd was het KPN schaakteam in 2003 op weg naar Arosa in de Zwitserse Alpen waar Post/Swisscom onze gastheer was. Arosa is een klein stadje met een grote reputatie. Vlak voor kerst 1925 arriveerde in Arosade 38 jaar oude fysicus Erwin Schrödinger vergezeld van een onbekend gebleven dame. Zij namen hun intrek in een van de vele hotelletjes die dit stadje rijk is. Toen hij twee weken later Arosa verliet had hij de wereld ingrijpend veranderd. De golfvergelijking, een wiskundig stuk gereedschap van ongekende kracht om de aard van de materie mee te doorgronden, die hij een paar weken later publiceerde sloeg in als een bom. Schrödinger beschreef met zijn theorie elementaire deeltjes als een pakketje golven. Voor het eerst konden fysici zich iets voorstellen bij wat er met deeltjes in een atoom gebeurde. Zijn inzicht leidde tot een ongekende golf van publicaties. In 1960 waren er al meer dan honderdduizend artikelen verschenen die zich baseerden op zijn vergelijking. In 1933, slechts acht jaar na zijn verblijf in Arosa, kreeg Schrödinger voor zijn golfvergelijking de Nobelprijs voor natuurkunde. Ongekend snel.
Het team van KPN dat in Arosa arriveerde bestond uit Mark van der Werf, een internationaal meester, Teun van der Vorm, een Fide meester, Henk Alberts, Willem Broekman en Hans Meijer. Van deze vier had Mark van der Werf verreweg de grootste reputatie op schaakgebied. In 1994 en 2001 nam hij deel aan het Nederlands kampioenschap schaken. Een opmerkelijke prestatie. Hij is een schaker waarvoor zelfs de sterksten op hun hoede moeten zijn. Dat is zeker het geval als ze in zijn boek met openingsnieuwtjes terechtkomen.
Tijdens de laatste ronde van het Vienna Open van 1996 ondervond Alexander Khalifman, een oud Fide wereldkampioen, aan den lijve wat dit betekent. In een variant van de Siciliaanse opening offerde Mark twee lopers voor een toren en twee pionnen en won uiteindelijk de partij. Uiteraard was Mark in Arosa onze kopman. Het lag voor de hand, gelet op hun reputaties, dat Teun van der Vorm het tweede en Henk Alberts het derde bord voor hun rekening namen. Willem Broekman en ik spraken af dat we per ronde zouden bekijken wie de man in vorm was. Paul Gaalman was onze teamcaptain. Zijn vrouw Asha, die Paul vergezelde, gaf ons morele support.
Het KPN schaakteam. V.l.n.r. Teun, Paul onze
teamcaptain, Mark, Willem, Hans en Henk.
Er hadden zich acht deelnemers voor het Union Scipt toernooi aangemeld zodat de teamleiders, onder leiding van Peter van Soest, de Union Scipt afgevaardigde die met ons meegereisd was, besloten om allen tegen allen te laten spelen. Gelet op de Elo ratingen waren onze belangrijkste concurrenten voor de medailles Poland Post, met internationaal grootmeester Weodzimierz Schmid aan het eerste bord, en Denmark Post, met internationaal meester Jan Pedersen aan het eerste bord.
Na vier ronden hadden we met acht matchpunten en 12½ bordpunten de eerste plek vast in handen. Op twee matchpunten volgden Denmark Post en Postfolket Sweden. Met nog drie ronden voor de boeg leek er weinig meer mis te kunnen gaan. In de vijfde ronde lieten we, ik eigenlijk, de kampioen van 1999 Denmark Post met een gelijkspel ontsnappen. Nog erger verging het ons in de zesde ronde waarin we gelijkspeelden tegen de zwakste deelnemer van het toernooi Post/Swisscom. Het verschil met Denmark Post bedroeg nu nog een matchpunt en 3½ bordpunten. De laatste ronde moesten wij tegen TNT aantreden. Een lastige tegenstander die graag van ons wilde winnen. Willem had na zijn verliespartij tegen Post/Swisscom afgehaakt. Mark, Teun, Henk en ik namen plaats tegenover Bart Karstens, Arie Schwartz, Henk van Gool en René in ’t Veld. Die middag tekende zich langzaam maar zeker een overwinning voor KPN af. Wat onverwacht eindigde deze match toch nog in een gelijkspel maar gelukkig voor ons waren 11 matchpunten en 18½ bordpunten toereikend voor de eerste plaats. Denmark Post werd tweede, met een gelijk aantal matchpunten maar slechts 17 bordpunten. Poland Post veroverde het brons.
Aan de volgende twee partijen uit dit toernooi denk ik nog steeds met veel plezier terug.
Hans Meijer (KPN) – Krzysztof Lewandowski (Poland Post) Union Scipt, Arosa, 12 juni 2006
1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 Lg7 4.g3 0-0 5.Lg2 d6 6.Pf3 Pc6 7.0-0 a6 8.d5 Pa5 9.Pd2 c5 10.Tb1 Tb8 11.b3 b5 12.Dc2 bxc4 13.bxc4 Ld7 14.Txb8 Dxb8 15.Lb2 De laatste zet uit het boek. 15….Db4 16.a3 Db7 17.Tb1 Dc7 18.Pce4 Pxe4 19.Lxe4 Tb8 20.Lxg7 Txb1+ 21.Dxb1 Kxg7 22.Db2+ Kg8 Er lijkt niet veel meer aan de hand maar schijn bedriegt. 23.f4 Db7 24.Dc3 Db6 Op de b-lijn heeft de zwarte dame niet veel te zoeken. 25.Lc2 Pb7 26.Pf3 Lg4 27.Kf2 Lxf3 28.Kxf3 Pd8 29.h4 e6 30.e4 exd5 31.exd5 f5 32.h5 Pf7 33.hxg6 hxg6 34.Df6 Ph8 De barre tocht van het zwarte paard is illustratief voor zwarts problemen. 35.g4 fxg4+ 36.Kxg4 Db8 37.Lxg6 Db3 38.Lh5 Dxc4 39.De6+ Kg7 40.Kg5 Dc3 41.De7+ Kg8 42.Kh6 Zie diagram. Zwart gaf op. 1-0
In de laatste ronde zat ik tegenover mijn voormalige teamgenoot René in ’t Veld. In Amsterdam was me opgevallen dat hij een voorliefde had voor weinig gespeelde openingen. Vaak verraste hij er zijn tegenstander mee. Ik was een gewaarschuwd man. De avond ervoor bekeek ik in het geheime openingsboekje van Mark enkele openingen die ik René had zien spelen. Met een goed gevoel begon ik de volgende dag aan mijn partij.
Hans Meijer (KPN) – René in ’t Veld (TNT) (Union Scipt, Arosa, 21 juni 2003)
1. d4 d5 2.c4 Lf5 Een zet die ik niet verwacht had. 3.Pc3 e6 4.Pf3 Pc6 5.Lf4 dxc4 6.e3 Pb4 7.Tc1 Ld3 Te overwegen viel 7.Pd5. 8.Pe5 Lxf1 9.Kxf1 Ld6 10.Lg3 Lxe5 11.Lxe5 f6 Na 11…Pf6 12.Pb5 is wit in het voordeel. 12.Da4 Pc6 13.Lg3 a6 14.Dxc4 De7 15.d5 Db4 Beter lijkt 15.Pe5. 16.Dxb4 Pxb4 17.dxe6 Pd3 18.Td1 0-0-0 19.Ke2 Pc5 20.Txd8 Kxd8 21.Td1 Kc8 22.Pd5 Pe6 23.Pxc7 Pxc7 24.Tc1 Zie diagram. De rest is eenvoudig.
Een vergelijkbare stelling verscheen ooit op het bord aan het slot van een partij van Jan Timman tegen Mikhail Tal in de tweede ronde van de playoff van de kandidatenmatches in 1985. Timman: Kh2, Tc1 en Lb2, pionnen a2, b4, f2, g2 en h3; Tal: Kf8, Pg8, Th8, pionnen a7, c7, d5, f7, g7 en h7. Tal nam zich na deze partij voor om de volgende keer met 1.Pf6 te openen.
24….Pe7 25.Txc7 Kd8 26.Txb7 Te8 27.Ta7 Pf5 28.Txa6 Te4 29.Kd3 Tb4 30.Kc3 Tb7 31.b4 h5 32.h4 Kc8 33.Ta5 Pxg3 34.fxg3 Te7 35.Kd4 Kb7 36.Txh5 Kc6 37.Tc5 Kb6 38.a4 Td7 39.Td5 Tc7 40.a5 Ka6 Zwart gaf op.
Op de slotavond konden we niet alleen de gouden medailles in ontvangst nemen maar ook een imposante wisselbeker voor de prijzenkast van de personeelsvereniging van KPN.
Een voor de hand liggende vraag is hoe we al deze prestaties moeten beoordelen. In deze tijd waarin prestatiemetingen hoogtij vieren is dit een vraag die we niet zomaar uit de weg kunnen gaan. Hoe zou.Uiteraard was het mooi dat ik in 1995 bij het landelijk kampioenschap bedrijfsschaak een TPR behaalde waar Kasparov trots op geweest zou zijn maar twee jaar later zette ik met mijn team een wanprestatie neer door voorlaatste te worden. Wederom een minpunt. Ook mijn bijdrage aan het behalen van het Europees kampioenschap in 2003 viel tegen. Een score van 3½ uit 5 aan het vierde bord is niet bijzonder. Het waren de eerste bordspeler Mark van der Werf en de derde bordspeler Henk Alberts die allebei 5½ uit 7 scoorden en ervoor zorgden dat de beker bij KPN terecht kwam. Toch weer een minpunt. Tot slot is het te gek voor woorden dat ik in het begin van dit stukje commentaar lever op de beloning van de voorzitter van de raad van bestuur van KPN. Dat kan natuurlijk helemaal niet. Reprimandes voor mijzelf en minister Zalm lijken op hun plaats. Alles overziend kan ik niet anders dan vaststellen dat er sprake was van zwakke prestaties en een twijfelachtige loyaliteit. Mijn eindoordeel luidt dan ook dat het de volgende keer allemaal veel beter moet.
Uit bovenstaande blijkt dat men in het absurd theater van de moderne beoordeling prestaties steeds vaker op het individu toespitst. Teamprestaties worden hierdoor niet of nauwelijks meer herkend en erkend. In Arosa verdedigde ik de stelling dat zelfs een schaker die verliest een belangrijke rol kan spelen voor zijn of haar team. Men keek er verbaasd van op. Ik gaf als voorbeeld dat het voor een team nuttig kan zijn om een zwakke speler tegenover een sterke tegenstander te plaatsen om aan een ander bord een punt te kunnen scoren en zo de wedstrijd te doen kantelen. Met de Elo ratingen van de tegenstanders in de hand kan men de kansen op succes zelfs gericht maximaliseren. Zo kan men het team kampioen laten worden door zelf te verliezen. Paradoxaal maar waar.
Hoe kijk ik zelf terug op mijn schaakcarrière bij KPN? Ik doe dat met een tevreden gevoel. Vier keer eerste met een PTT/KPN team tijdens de Amsterdamse bedrijvenolympiade. Diverse bordprijzen. Een keer tweede en een keer derde bij het Nederlands bedrijvenkampioenschap. Een keer zelfs met een perfecte score. Op de valreep ook nog eerste op het Europese kampioenschap voor Telecom- en Postbedrijven. Veel schakers moeten zich met minder tevreden stellen. Ik kan niet anders zeggen dan dat het een eer en een genoegen was om
samen met Willem Broekman, Henk Alberts, Chris Heuckeroth, Ad de Feyter, René in ’t Veld, Jos van der Tol, Eric Veldkamp, Mark van der Werf, Teun van der Vorm en anderen de groene kleuren achter het schaakbord te verdedigen.
Op 31 december 2004 eindigde mijn (schaak)carrière bij KPN. Die dag vertrok ik. Een jaar later zou ook Willem Broekman een punt achter zijn KPN (schaak)carrière zetten.
