Opstellingsstrategie – [1] : de kleurverdeling

Opstellingsstrategie – [1] : de kleurverdeling door Willem Broekman

Dit is de eerste in een reeks artikelen over opstellingsstrategie. Er zijn vele factoren die invloed hebben op een juiste opstelling van een team. Dat zijn zaken zoals vorm (resultaten uit de laatste wedstrijden), kleurverdeling, sterkte van de speler zelf, type tegenstander, sterkte van de tegenstander, openingsrepertoire van de tegenstander, verrassen van de tegenstander, enz. Het is daarom lastig een juiste opstelling te maken. Als je echter één element isoleert dan kan je misschien voor dat element een objectieve regel formuleren voor het maken van een opstelling.

Dit artikel gaat over de kleurverdeling. Er zijn nu eenmaal mensen die beter scoren met wit dan met zwart of misschien relatief beter scoren met zwart dan met wit. Die lieden zou je dan altijd in een team met die kleur moeten opstellen. Dat doen we niet omdat we het gevoel hebben dat we de speler die altijd met zwart speelt benadelen. Dat is ook zo omdat die zeker een mindere TPR zal scoren (ongeveer 50 punten minder). Maar het teambelang zou misschien wat anders moeten opleggen.

Ik heb het huidige eerste team onderzocht (vorig seizoen – red.) en alle resultaten van alle partijen ooit gemeld aan de FIDE genomen. Dat zijn ongeveer 60 partijen per persoon behoudens Mostert en Sibbing die minder partijen hebben staan achter hun FIDE-rating. Dat levert het volgende tabelletje op:

Percentage wit is het gescoorde percentage met de keur wit en percentage zwart het gescoorde percentage met de kleur zwart. Verschil wit-zwart is het procentuele verschil voor een speler  tussen de kleur wit en zwart. De spelers met het grootste verschil tussen wit en zwart zouden altijd met wit moeten spelen, de spelers met het kleinste verschil tussen wit en zwart zouden altijd met zwart moeten spelen. Je kan gemakkelijk uitrekenen hoeveel dat verschilt in een team. Met bovengenoemde getallen scheelt dat gemiddeld 0,49 punt voor een team van 8 spelers. Ik heb de berekening ook uitgevoerd met de spelers Nepveu en van den Bergh i.p.v. Mostert en Sibbing. In dat geval is het verschil gemiddeld 0,51 punt voor een teamwedstrijd.

Op basis van het bovenstaande is het advies spelers altijd op te stellen met die kleur waarin zij relatief het beste scoren t.o.v. hun teamgenoten. Je zou in dat geval zelf moeten onderzoeken wie je opstelt in het team op basis van resultaten van wit of zwart van de spelers.