Over Tigran Petrosian & de kindertruckjes van John Tan

 

 

Vroeger, heel lang geleden, kreeg ik training van John Tan. Dit was met nog een aantal jeugdspelers van Promotie. De training kregen we altijd bij John thuis. Tijdens deze training dronken we cola, speelden partijen na en keken naar een partij tussen “echte spelers”.

 

Eén van die partijen was een partij tussen Boris Spassky en Tigran Petrosian. Niemand van ons wist dat John een grote fan van Petrosian was. De pionstructuur was: wit a4, b4 en zwart a6, b7. Hier moesten we de beste zet vinden. Niemand kwam op de zet b6! Die op een zet van de a- of b-pion reageert met doorschuiven. Dit is een van de dingen die ik onthouden heb.

 

Als ik op schaakgebied naar John kijk, denk ik ook aan kindertrucjes. Dit zijn eenvoudige stap 2-3-4 trucjes waarbij vaak materiaal wordt gewonnen. John ziet deze trucjes vaak, omdat hij ze eindeloos met ons behandeld heeft bij het lesgeven. Dit zorgt in zijn partijen soms voor situaties waarbij hij snel ziet waar het op tactisch vlak om gaat. 

 

Een van de mooiste dingen in ons spel vind ik persoonlijk een tegenstander ‘te listen’. Een list in het schaakspel kan verschillende dingen zijn: via een trucje materiaal winnen, een schwindel of een grappige actie. De laatste had ik in onze eerste KNSB-wedstrijd van dit seizoen. Thuis speelden we tegen Amersfoort 2. Mijn tegenstander kwam meer dan een uur te laat. Hierdoor speelde ik tegen de teamleider van dit team. Ik kwam wel in een ietsje beter eindspel terecht, maar had nog steeds niet gewonnen. Hierbij speelde de gedachte door mijn hoofd: een 1700-speler kan toch niet zoveel goede zetten doen?

 

Hier bedacht ik dan ook een list voor. Zie onderstaand diagram.

 

In dit eindspel is nog niet zo gek veel aan de hand. Wits laatste zet was Lf3-d5, met de bedoeling lopers te ruilen. Dit wilde ik voorkomen omdat hiermee minder stukken op het bord staan, en de winst moeilijker wordt voor zwart. Nu kan ik gewoon Ld7 spelen, maar daar win ik de partij niet mee.   Tijd voor de List dus. Ik keek even rustig naar de stelling, wachtte een paar minuten en speelde toen Ld7. Voordat ik dit deed had ik mijn List in 4 stappen uitgewerkt:        1. Ik keek verschrikt naar de ‘ongedekte’ pion op f7.      2. Hierna keek ik mijn tegenstander aan alsof ik geschrokken was.      3. Daarna keek ik weer naar f7.      4. En toen liep ik snel van het bord weg.

 

De list slaagde! Terwijl ik aan het rondlopen was, sloeg mijn tegenstander de ‘ongedekte pion’ op f7! Hij had het tussenschaakje op a4 of g4 gemist! Met een woest gezicht gooide hij de stukken op het bord ten teken van overgave. Uiteindelijk won Promotie met 4½-3½!

 

De grote vraag is natuurlijk of zoiets wel verantwoord is. In deze situatie vind ik van wel. Mijn tegenstander was tijdens de partij iets te nadrukkelijk aanwezig. Ook speelde het feit mee dat ik perse moest winnen. En het is geen vals spelen. Ik geef mijn tegenstander alleen net iets meer ruimte om de verliezende zet uit te voeren.

 

Gelukkig wonnen we deze wedstrijd, en kreeg ik er een mooi verhaal bij voor mijn listencollectie.