Twee jaar geleden begonnen de voorbereidingen voor wat de wereldkampioenschappen Chess960 (ook wel bekend als Fischer Random Chess) voor computers zou gaan worden. Er is namelijk jaarlijks in Mainz een groot schaakfestijn, georganiseerd door een lokale schaakclub die niet iedere week samen komen om een partijtje te gaan schaken, maar om schaak promotie te doen. En dat pakken ze groot aan. Dit schaakfestijn, de Chess Classic Mainz (www.chesstigers.de/ccm6_index.php) , is hun grote evenement met onder andere tweekampen tussen topschakers, simultaan partijen, en ook twee grote open toernooien. Een van deze toernooien is ‘gewoon’ rapid schaak, bij de ander wordt Chess960 gespeeld. Hier komen heel veel interessante schakers op af, waarvan een groot deel in de top 100 en zelfs top 10 bivakkeert. Twee jaar geleden werd ik met mijn programma de Baron (www.evonet.be/~rpijl) voor het eerst uitgenodigd. Toen was het een demonstratie tweekamp Chess960 over twee partijen tegen de toenmalige uitdager (en huidige nummer 3 van de wereld) Levon Aronian. Deze match ging in de boeken als de eerste match Chess960 tussen computer en mens. Beide partijen eindigden overigens in een remise. Na deze match deed ik met heel wat minder succes zelf in het open Chess960 toernooi mee en raakte verder aan de babbel met de organisatoren. Omdat er nog heel weinig sterke programma’s waren die Chess960 konden spelen zag men een apart computer toernooi als een mooie stimulans om deze schaakvariant verder te stimuleren. Zeker toen ik hun verzekerde dat iedere schaakprogrammeur die dat echt wilde, er maar een paar dagen mee bezig zou zijn om deze variant aan de praat te krijgen. Bovendien is het aantal toernooien waar de programmeurs elkaar in levende lijve kunnen ontmoeten erg beperkt. Een nieuw toernooi is dus erg welkom. Een aantal van de speelcondities stonden overigens al direkt vast: Het speeltempo (25 minuten + 10 seconden per zet), en het feit dat het hotel voor de rekening van de organisatie zou zijn. En nee, dit was niet de lokale jeugdherberg, maar het Hilton Mainz. Ongekende condities voor het computerschaak waar meestal een groot deel van de kosten door de deelnemers zelf moeten worden opgebracht. Toch had men er nog onvoldoende vertrouwen in of er wel voldoende deelnemers zouden komen en dus werd er ook een prijzenpot ter beschikking gesteld, met een eerste prijs van maar liefst 1000 euro. Een gevolg van deze aankondiging was dat het aantal vrij verkrijgbare programma’s dat Chess960 ondersteunde binnen een paar maanden groeide van 5 naar meer dan 20 waarvan het merendeel zich ook voor het toernooi inschreef. Hieronder waren uiteraard ook een paar vliegen die op de stroop afkwamen, maar het informeren naar de achtergrond van hun programma (dwz of ze geen afgeleide zijn van een sterk open-source programma als Fruit, Glaurung of Crafty) leidde bij deze lieden stevast tot een terugtrekkende beweging. Uiteindelijk bleven er 19 deelnemers over. Veel van de deelnemers hadden elkaar nog nooit ontmoet, of waren zelfs voor het eerst op een dergelijk toernooi. De sfeer was fantastisch, de sponsor enthousiast en dus was het experiment geslaagd. Het afgelopen jaar was er geen prijzengeld beschikbaar, maar de overige condities bleven hetzelfde. Nou ja, het hotel was deze keer iets verder weg, maar had nog steeds wel 4 sterren. En de computer die ter beschikking werd gesteld kon meer dan fatsoenlijk genoemd worden. Op twee na, deden alle deelnemers van de voorgaande editie weer mee. En van deze twee weet ik zeker dat ook prijzengeld hen niet had kunnen overhalen om weer mee te doen. Ze hadden namelijk weinig tot zeer weinig kans om hier iets van te verdienen. Wel deden er een aantal nieuwe deelnemers mee. Maakte dan niets uit, dat prijzengeld? Toch wel. Als er 1000 euro op het spel staat, wordt sportiviteit minder belangrijk, en weet ik zeker dat het aantal incidenten waarbij de scheidsrechter meer had moeten doen dan toehoren hoe de spelers zelf de eventuele problemen oplosten. Voorbeeld: In de eerste ronde verloor ik van een nieuw maar bekend en sterk programma: Naum. Deze programmeur deed voor het eerst mee en had veel problemen met de bediening van zijn programma onder toernooi condities. Dat is namelijk iets wat je moet oefenen, en een debutant kan je het nauwelijks kwalijk nemen dat hij zich dit onvoldoende gerealiseerd had. Was het om die 1000 euro gegaan, had ik zeer waarschijnlijk op tijd gewonnen. Toen er tijdens de nabespreking na het toernooi het prijzengeld ter sprake kwam, werd dit door de deelnemers zo goed als unaniem afgewezen. Voor niemand was het een reden om de volgende keer wel of niet mee te doen. De organisatie werd in plaats daarvan verzocht andere voorzieningen (zoals consumptie bonnen!) ter beschikking te stellen. En dat kan in het Hilton ook behoorlijk prijzig zijn.
