Slecht schaken
Het Millennium volgens Harrie Boerkamp
Toen ik in het vorige clubblad de oproep zag om de Partij van het Millennium in te leveren, wist ik dat dat niets voor mij was. Nogal hoogdravend zoiets. Aan de andere kant, elke aanleiding om een partij te laten zien is welkom. Ik heb 1024 serieuze partijen geregistreerd (intern, competitie en toernooien) en 235 partijen uit de losse hand (snelschaak, rapid, correspondentie, simultaan, open haard). Bij minstens een derde daarvan heb ik wel een verhaal. Op veel partijen ben ik op een bepaalde manier trots. Wat moet je nou kiezen? De eerste partij, simultaan tegen Euwe? Een flitsende winst op een jongen, die later groot werd (Knoppert, Pieterse, De Vreugt)? De afgebroken partij waarin ik een heel analyse-team versloeg? Dame-offer op termijn in een correspondentiepartij? Kortste partij (7 zetten) of langste (102)? Uiteindelijk heb ik gewoon drie partijen gekozen, die om heel verschillende redenen voor mij belangrijk zijn.
Allereerst een partij tegen een speler, die ik respecteer om zijn veelzijdigheid en zijn vechtlust: Bernard Bannink. Het is de eerste onderlinge partij. Het is bovendien mijn eerste nederlaag in een niet te stuiten reeks. Maar de partij is spannend. Zwart (Bernard) komt in grote moeilijkheden. Als hij daar uit is waagt ie in grote wederzijdse tijdnood direct een winstpoging. Die had hem noodlottig moeten worden. Maar ik raak de kluts kwijt, waarna een aardige koningsmanoeuvre de strijd beslist.
Harrie Boerkamp – Bernard Bannink Zoetermeer, 1 oktober 1991
1 e4 e5 2 Pf3 Pf6 3 Lc4 Pe4 4 Pc3 Pc3 5 dc3 f6 6 0-0 De7 7 Te1 g6 8 b4 d6 9 Pd4 c6 10 a4 d5 11 Lb3 Dg7
WyyyyyyyyX
xCdEaGeAcx
xbBaAaAfBx
xAaBaAbBax
xaAaBbAaAx
xHhAjAaAax
xaKhAaAaAx
xAaHaAhHhx
xiAkLiAmAx
ZwwwwwwwwY
Het ziet er een beetje raar uit misschien, maar zwart weet heel goed wat ie doet. Deze manier van opstellen is normaal in het Boden-Kieseritsky gambiet.
12 b5! Ld7
Op 12..c5 volgt 13 Ld5 cd4 14 cd4 met compensatie voor het stuk.
13 Pf3 Lg4 14 h3 Lf3 15 Df3 Pd7 16 c4 Ld6 17 bc6 bc6 18 cd5 c5 19 a5 0-0 20 La4 Tab8 21 La3 f5 22 De2 e4 23 Ld7 Dd7 24 Dc4 Dg7 25 Tab1 De5 26 g3 Tb1 27 Tb1 f4
Hoe zwart het precies wel had moeten doen, weet ik niet, maar dit agressieve gedrag is in elk geval niet verantwoord.
28 Lb2 De7 29 Dc3 fg3
Allebei nog een paar minuten voor 11 zetten. Wit staat gewonnen.
30 Dh8 Kf7 31 Dh7 Ke8 32 Dg6 Kd8 33 fg3 e3 34 Tf1 e2 35 Tf8 Df8 36 Lf6?
Het wordt wit te veel. Na 36 Df6 Kc7 37 Kf2 was het uit geweest.
36.. Le7 37 Le7 De7 38 Dg8 Kc7
En nu staat zwart gewonnen.
39 d6 Kd6 40 Db8 Kd5 41 Db3 Kc6
Afgebroken (dat deden we toen nog), maar later in de kroeg opgegeven vanwege de onweerlegbare koningsmanoeuvre 42 Df3 Kc7 43 Df4 Kc8 44 Df5 (44 Dg4 Kd8 45 Dg8 Kc7) Kd8 45 Dd5 (Dd3) Kc7. Wit kan geen eeuwig schaak houden en kan ook e1 niet bereiken: 0-1
Dan een partij tegen Willem Broekman. Een zeer onkarakteristieke partij, waarin ik me moet verdedigen tegen een furieus aanvallende witspeler. Hij offert een stuk, maakt er een toren van. In mijn nood geef ik een stuk terug, maar toch lijkt de zwarte stelling volledig in te storten. En dan speel ik een toverzet (mijn beste zet ooit?). Twee zetten later geeft Willem op.
Willem Broekman – Harrie Boerkamp Zoetermeer, 23 februari 1993
1 d4 Pf6 2 c4 g6 3 Pc3 Lg7 4 e4 d6 5 f3 0-0 6 Le3 e5 7 d5 Ph5 8 Dd2 f5 9 ef5 gf5 10 0-0-0 a6 11 Kb1 Ld7 12 Ld3 Pf6 13 Pge2 De8 14 h3 b5 15 cb5 ab5 16 Tc1 Pa6 17 g4 e4 18 Lc2 ef3 19 gf5!?
Een stukoffer op lange termijn. Na 19 ..fe2 20 Pe2 ligt de g-lijn open en gaat het paard naar d6.
19..b4 20 Thg1
Zwart mag zelf het paard kiezen.
20..bc3 21 Pc3 Kh8 22 Tg7 Kg7 23 Ld4 Dh5 24 Tg1 Kf7 25 Lf6
WyyyyyyyyX
xCaAaAcAax
xaAbEaGaBx
xDaAbAkAax
xaAaHaHaFx
xAaAaAaAax
xaAjAaBaHx
xHhKlAaAax
xaMaAaAiAx
ZwwwwwwwwY
Ik durf niet terug te slaan op f6. Willem imponeerde mij na afloop met de volgende variant (alles gezien!): 25..Kf6 26 Dd4 Ke7 27 Dg7 Df7 28 f6 Kd8 29 Df7 Tf7 30 Tg8 Le8 31 La4 c6 32 Lc6 f2!
25..Tg8 26 Te1 Tae8 27 Pe4 h6 28 Lc3 Lf5 29 Df4 Kf8 30 Pg3
WyyyyyyyyX
xAaAaCgCax
xaAbAaAaAx
xDaAbAaAbx
xaAaHaEaFx
xAaAaAlAax
xaAkAaBjHx
xHhKaAaAax
xaMaAiAaAx
ZwwwwwwwwY
Alles kraakt in z’n voegen. Het lijkt afgelopen met zwart, maar:
30..Te1 31 Le1 f2!!
Een feestelijke zet! Ook al staat de zwarte dame in en kan de gepende loper op drie manieren geslagen worden, de gecombineerde dreigingen op e1, d1 en c2 zijn dodelijk.
32 a4 fe1D 33 Ka2 Tg3 0-1.
Maar mijn partij van het millennium is de partij tegen Frits Stegeman in het kampioenschap van de Stichts-Gooise Schaakbond (Utrecht en omstreken). Zijn bekendere zus Bets domineerde jarenlang het vrouwenschaak in de regio. Ruurd, ook met hem had ik indertijd een discussie over de Evansgambiet-variant met 5..Le7. Maar daar gaat het allemaal niet om. Op de avond vóór de partij kreeg ik dat gruwelijke bericht: mijn broertje van 17, Vincent, was op weg naar een schoolfeestje samen met een meisje uit zijn klas aangereden door een dronken automobilist: allebei dood.
Ik ben de partij toch nog gaan spelen. Ik zat volkomen wezenloos achter het bord, maar toch tot in de vingertoppen geconcentreerd. Die partij speelde ik voor hém.
Harrie Boerkamp – Frits Stegeman Baarn, 20 maart 1982
1 e4 e5 2 Pf3 Pc6 3 Lc4 Lc5 4 b4 Lb4 5 c3 Le7 6 Db3 Ph6 7 d4 Pa5 8 Db5 Pc4 9 Lh6 gh6 10 Dc4 ed4 11 cd4 d6 12 Pc3 c6 13 d5 c5 14 e5 0-0 15 Td1 Da5 (?) 16 0-0 Ld7 17 ed6 Ld6 18 Pe4 Lb5 19 Pf6 Kg7 20 Ph5 Kh8
WyyyyyyyyX
xCaAaAcAgx
xbBaAaBaBx
xAaAeAaAbx
xfEbHaAaJx
xAaLaAaAax
xaAaAaJaAx
xHaAaAhHhx
xaAaIaImAx
ZwwwwwwwwY
21 Dc1! Lf1? 22 Dh6 Dc3 23 Td4 Dd4 24 Pd4 Le5 25 Pf3 Lc3 26 Kf1 Tae8 27 Pf6 Lf6 28 Df6 Kg8 29 Ph4 1-0
Voor Vinne.
Harrie Boerkamp