Ramirez –
SCHAKEN IN BOLIVIA (3)
Zoals ik in mijn vorige nieuwsbrief al liet weten won ik in oktober in Cochabamba het ‘Primer Torneo Departemental de Ajedrez "Interprofesional Absoluto 2002". Jose Valderama legde beslag op de tweede plaats. Mijn partij tegen hem bevat een matcombinatie die ik nog niet eerder gezien heb.
J.W. Meijer – Jose Valderama (Elo 2095) (Cochabamba, Bolivia, 24-10-2002)
1.d4 Pf6 2.c4 d5 3.cxd5 Pxd5 4.e4 Pf6 5.Pc3 e6 6.Le3 Lb4 7.Ld3 0-0 8.a3 La5 9.Pf3 Pd7 10.b4 Lb6 11.e5 Pg4. Het alternatief is 11…Pd5 12.Pxd5 exd5 13.Lxh7 Kxh7 14.Pg5 Kg6 15.h4 met een veelbelovende aanval voor wit. Na het verrassende 15….Pxe5 beschikt wit over 16.Dc2 Pd3 (ook na 16….Lf5 h5 17.Kf6 dxe5 is de witte aanval niet goed te pareren.) 17.Dxd3 Lf5 18.h5 Kf6 19.Ph7 Lxh7 20.Lg5 Kg5 21.De3 Kg4 22.Dg3 Kf5 23.De5 Kg4 24.f3 mat. Een opmerkelijk matbeeld. 12.Lxh7 Kh8 13.Lc2 Pxe3 14.fxe3 g6 15.0-0 Kg7 16.Pe4 a5 17.Tb1 axb4 18.axb4 c6 19.Dd3 Uiteraard niet 19.Pfg5 Pxe5. 19…Ta2 20.Db3 Txc2 21.Dxc2 De7 22.Df2 f5 23.exf6 Pxf6 24.Pxf6 Txf6 25.Dg3 Lc7 26.Pe5 Txf1 27.Txf1 Lxe5 28.Dxe5 Kg8 29.Db8 Dd7 30.Ta1 Zwart gaf op.
Begin november slaagde Daniel Guerra uit Cochabamba erin om de nieuwe jeugdkampioen tot 20 jaar van Bolivia te worden. De zeventienjarige Indra Zubieta uit het mijnstadje Oruro was de sterkste schaakster tot 20 jaar. De organisatie van dit jeugdtoernooi liet niets te wensen over. Iets dat in Bolivia, volgens de voorzitter van de schaakbond, niet altijd het geval was. De Fundación Inca in El Frutillar, een buitenwijk van de stad Cochabamba, had voor dit toernooi een zaal ter beschikking gesteld. Een rustige en ruime zaal in een prachtig gebouw op de helling van een van de bergen die Cochabamba omringen, ver weg van alle lawaai, wat kan een schaker zich nog meer wensen. De Fundación Inca bleek nog een verrassing in petto te hebben. Toen ons gevraagd werd of we de bibliotheek wilden zien dacht ik een luttel aantal boeken aan te treffen. Nietsvermoedend stond ik echter plotseling oog in oog met een schat aan boeken uit geheel Latijns-Amerika. Vanaf dit punt in Cochabamba verspreidde men van alle Boliviaanse boeken die van de persen rolden exemplaren naar bibliotheken elders op de wereld terwijl een exemplaar van elk boek in de Fundación Inca achterbleef. Ik informeerde naar de sectie schaakboeken, een onderwerp dat helaas nog geen specialisme van de Fundación Inca bleek te zijn.
Inmiddels is het alweer bijna eind december. Op de schaakclub wordt momenteel een open toernooi gespeeld waarvan de eerste twee zich klassificeren voor een gesloten toernooi met tien deelnemers dat in januari gehouden wordt. Voor dit toernooi is men van plan enkele schakers met een Elo rating van boven 2230 uit de nabuurlanden uit te nodigen. Ik sprak met Jorge Molina, het bestuurslid van de schaakclub dat verantwoordelijk is voor de organisatie van de toernooien. Hij informeerde naar mijn Elo rating en toen hij vernam dat deze 2240 was vroeg hij of ik niet mee wilde spelen in januari. Jammer genoeg zou dat niet lukken. Tegen die tijd zou ik al weer hoog en breed in Nederland zitten. Op de derde avond van het toernooi trok onderstaande partij mijn aandacht.
Albert Ramirez – Marko Andrade (Elo 2136) (Cochabamba, Bolivia, 19-12-2002)
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 g6 6.Le3 Lg7 7.f3 Pc6 8.Lc4 0-0 9.Dd2 Ld7 10.0-0-0 Tc8 11.Lb3 Pe5 12.Lh6 Lxh6 12.Dxh6 Txc3 14.bxc3 Da5 15.Dd2 Da3 16.Kb1 Tc8 17.c4 a5 18.Pb5 Lxb5 19.cxb5 a4 20.Ld5 Pxd5 21.Dxd5 Pc4 22.Dd4 Db4 Elegant en direct won 22…e5 23.Da1 Tc5 24.Td5 Txb5 25.Txb5 Pd2 mat. 23.Kc1 Pa3 24.Db2 Txc2 25.Dxc2 Pxc2 26.Kxc2 Dxb5 en wit slaagde er niet in om zijn twee torens met elkaar samen te laten werken. Zwart won.
Ik vroeg Jorge Molina of het hem wat leek als we volgend jaar in Cochabamba een schaakwedstrijd tussen Zoetermeer en Cochabamba zouden organiseren. Dat leek hem een uitstekend idee. Welke maand moest hij noteren? Juni of juli leken mij geschikte maanden. Wat voor type toernooi moest het worden? Een Zwitsers toernooi was een optie. Wellicht zouden dan ook andere Boliviaanse schakers mee willen doen. We liepen natuurlijk de kans dat de Nederlanders elkaar vaak zouden treffen. Ik suggereerde een directe confrontatie tussen Cochabamba en Zoetermeer. Qua aantal ratinghouders (ongeveer 10) en gemiddelde Elo rating (plus minus 2200) ontlopen beide steden elkaar nauwelijks vertelde ik hem. Molina opperde dat we elkaar ook eerst op het Internet zouden kunnen treffen. Hij vroeg mij om hem vanuit Zoetermeer per e-mail, molinabo@yahoo.com, te laten weten hoe het thuisfront er over dacht. We konden hem ook bellen. Het nummer van de Asociacion de Ajedrez was 00-591-4-422602. Wat de reis betrof kwam hij met enkele suggesties. Vliegen van Frankfurt naar Sao Paulo in Brazilië kostte zo’n U$450. Daarna met de bus van Sao Paulo naar Corumba, een Braziliaans stadje bij de Boliviaanse grens. Deze busreis van 26 uur kostte slechts U$20. Van Corumba naar Cochabamba vliegen kostte tot slot U$120. Voor nog geen U$600 zit je zo in hartje Zuid Amerika. Ik glimlachte. Als je in Bolivia woont moet je wel inventief zijn als je iets van de wereld wilt zien. Ik liet Molina weten dat ik dit reisplan zeker aan mijn schaakvrienden voor zou leggen maar dat ik betwijfelde of men 26 uur achter elkaar in een bus zou willen zitten. Molina knikte vriendelijk.
De eerste keer dat ik me dit jaar in Zuid Amerika actief met schaken bezighield was in september in een park in het centrum van Lima, Peru. Met mijn zoon Eric volgde ik er van nabij de laatste fase van een partij. De stelling die op het bord stond was een klassieke stelling uit de eindspeltheorie. Wit: Kd6, Th7, Ld5; zwart Kd8, Te8. Hoe win je deze stelling vroeg ik mij af. De partij ging verder met 1.Tg2 Te7 2.Le6 en zwart gaf de partij op omdat hij geen verdediging meer zag. Ik stelde 2…Td7 voor. De witspeler sloeg zonder een spoor van twijfel de toren met 2.Lxd7 en ontdekte dat zwart pat stond. De spelers keken verbaasd op naar de eigenaar van de hand die de zwarte toren op d7 gezet had. Men gebaarde of ik een partijtje wilde spelen. Ik weigerde beleefd en vervolgde samen met Eric onze weg door het centrum van Lima. Ook in Cochabamba achter mijn schaakbord ontdekte ik geen winstplan. Wie schetst echter mijn verbazing toen ik op het Internet in oktober in Palmarés, het clubblad van de schaakclub Osorno uit Chili, een stukje van de hand van Germán Bielefeldt Van Oosterwijk met dezelfde stelling, maar dan negentig graden gedraaid, aantrof met het antwoord op mijn vraag.

De hoofdvariant: 1. Th3+, Th4 2. Tg3, Tb4 (Of 2 … Th1 3 Tg8 Tf1+ 4 Lf4, wint; 2 … Rh6 3 Tg8 Th5+ 4 Kf6 Kh7 5 Tc8 Th1 6 Kf7 Tf1+ 7 Lf6, met winst. Tot slot 2 … Ta4 3 Tg7 Ta6 4 Lc7! en verder zoals in de hoofdvariant.) 3. Tg2, Ta4 (Of 3 … Th4 4 Tg8, wint; na 3 … Tc4 zie variant A). 4. Tg7, Ta6 (Na 4 … Kh6 zie variant B.) 5. Lc7! (Dit is de clou. Wit verhindert Td1.), Kh6 (In het geval dat 5 … Th6 6 Tg1, wint. Na 5 … Tc6 zie variant C.) 6. Td7, Kh5 (6 … Tc6 of g6 7 Lf4+, met winst) 7. Td3, Ta4 (Of 7 … Kh6 8 Le5 Kh7 9 Td8; of ook 7 … Kh4 8 Td3+ Kh5 9 Th3 mat,) 8. Ld8! (De witte loper bestrijkt nu zowel veld d1 als d8. 8….Kh6 9. Lf6, Ta5+ 10. Le5, Kh7 11. Td8! (Het cruciale veld!) Wit wint.
Variant A: 3. …, Tc4 4. Tg7, Tc6 (4 … Kh6 5 Tg8, wint) 5. Tg5+, Kh6 (Of 5 … Kh4 6 Tg2!, met winst) 6. Tg2, Kh7 7. Tg7+, Kh6 (na 7 … Kh8 volgt 8 Tc7+, wint) 8. Td7, Kh5 (Of 8 … Ta6 of g6 9 Lf4+ Kh5 [9 … Tg5+ 10 Lxg5+] 10 Th7+, wint) 9. Ld6!, (De witte loper interfereert de zwarte toren.) Kh6 10. Lf4+, Kh5 11. Th7+, Th6 12. Txh6 mat.
Variant B: 4. …, Kh6 5. Tg8, Ta7 6. Tg3, Kh7 (Of 6 … Tf7+ 7 Lf6 Kh7 8 Th3+ Kg8 9 Th8 mat) 7. Th3+, Kg8 8. Th8+, Kf7 9. Th7+, en wit verovert de zwarte toren.
Variant C: 5. …, Tc6 6. Lf4, Tc5+ 7. Le5, Tc6 (Of 7 … Kh6 of Kh4 8 Tg8 of Tg2, met winst) 8. Tg5+, en zie verder variant A.
Rest mij nog al mijn schaakvrienden in Zoetermeer en elders op de wereld een succesvol schaakjaar 2003 toe te wensen. Dat met name alle teams van Promotie in 2003 mogen promoveren.
Hans Meijer.
