Het Corustoernooi zit er weer op. Het was, zoals elk jaar, een memorabel toernooi. Het eerste dat opviel was dat de officials zo keurig in de kleren waren gestoken. Het toernooicomité en de scheidsrechters bij de grootmeestergroepen droegen grijze pakken met vest en das, de wedstrijdleiding van de tienkampen had donkerblauwe shirts met de opdruk “Corus Chess Tournament 2004” aan. Corus is een toernooi op stand. De grote publiekstent op de paardenweide van het dorp had een speciale VIP-ruimte met een speciale VIP-entree en een speciale VIP-parkeerplaats. Het was alsof de president van de FIDE verwacht werd, maar dat werd ons bespaard. Wat ook opviel, waren de beveiligingsmensen. Het leek wel of de dictator van Kalmukkië verwacht werd, want wie zou nou een schaker kwaad willen doen? Stel je bent een boef of een terrorist en je vermoordt Timman en Van Wely. Wat dan? Dan gebeurt er helemaal niets. Wij schaken gewoon verder. Het Corustoernooi was memorabel omdat voor het eerst in de geschiedenis drie grootmeestergroepen waren gevormd. Drie! Er is een tijd geweest dat er minder grootmeesters waren dan er dit jaar in het Corustoernooi meespeelden. De schaaksport zit duidelijk in de lift. Dat blijkt ook uit een andere memorabel feit, namelijk de deelname van een Marokkaanse grootmeester, Hichem Hamdouchi. Voor zover mij bekend was het de eerste keer dat een Afrikaanse schaker heeft meegedaan. Enige scepsis over deze derde grootmeestergroep is evenwel op zijn plaats. Er deden vier grootmeesters mee, zeven meesters, drie vrouwengrootmeesters (waarvan twee teven meester), een FIDE-meester en een titelloze. Vroeger zou dit de meestergroep zijn genoemd. De Nederlandse Drie Musketiers uit de jaren 50-60, de internationale meesters Van Scheltinga, Cortlever en Kramer, zouden zich in dit gezelschap goed hebben gehandhaafd. Zij waren niet zwakker dan Ernst en Smeets tegenwoordig. Nog een memorabele gebeurtenis. Corus 2004 zou heel goed het snijpunt kunnen zijn geweest van twee imposante schaakcarrières. Het toernooi was het debuut van een groot talent, de dertienjarige Magnus Carlsen uit Noorwegen. Alle aanwezigen waren het er over eens dat deze jongen een grote toekomst tegemoet gaat. Anand achtte het zelfs niet uitgesloten dat Carlsen volgend jaar al mee kan doen in de grootmeestergroep A. Jan Timman doet dan hoogstwaarschijnlijk niet meer mee. Nederlands beste schaker na Euwe, ooit tweede op de wereldranglijst en WK-finalist, haalde 4 punten uit 13 partijen en eindigde op de laatste plaats. Je moet er eens mee stoppen. “Er is ’n tiet van kom’n en een tiet van goan”, zoals Boer Koekoek eens treffend opmerkte. In de wandelgangen was er een discussie hoe het verder moet met het Nederlandse schaakleven. Wie wordt de opvolger van Timman? Sterke spelers zijn er genoeg en misschien halen Sokolov of Van Wely nog eens de top-tien van de wereld. Maar daarmee ben je er niet. “Er moet ook iets in het koppie zitten”, zoals Miss World eens treffend opmerkte, Boer Koekoek gedachtig. Timman is, evenals eertijds Euwe en Donner, veel meer dan een sterke schaker. Hij is ook schrijver en intellectueel en de enige Nederlandse schaker wiens naam bij het grote publiek bekend is. Ernst, Smeets, Stellwagen — zij moeten gaan schrijven. Alleen dan kan een van hen te zijner tijd de plaats van Timman overnemen. Corus 2004 was bijzonder sterk bezet. De nummers 2 tot en met 6 van de wereld deden mee. Anand toonde zich van hen duidelijk de sterkste, maar in de strijd om het wereld-kampioen-schap staat hij voorlopig buitenspel. Deze week toverde Kramnik volkomen onverwacht een dikke sigaar uit zijn hoed. In het Zwitserse Brissago werd bekend gemaakt dat de match om het klassieke wereldkampioenschap tussen Kramnik en Leko in september en oktober wordt gehouden. Het evenement wordt gesponsord door de sigarenfabrikant Dannemann. Dit bedrijf is in 1851 in Bremen gesticht, in hetzelfde jaar dat in Londen het eerste moderne internationale schaaktoernooi werd gehouden. Tegenwoordig is het in Zwitserse handen. De Nederlandse vestiging is Ritmeester Cigars in Veenendaal, bekend van de Ritmeester-schaak-toernooien in de jaren zestig. De plaats van handeling en het prijzengeld van de match zijn nog niet bekend gemaakt. Dat geeft reden tot twijfel, maar omdat Dannemann zijn naam aan de match heeft verbonden ben ik optimistischer dan bij vorige gelegenheden. “Een tevreden roker is geen onruststoker”, zoals de sigarist pleegt te zeggen alvorens de boel in de brand te steken. En Corus? Het Corustoernooi gaat door tot 2010. Een staalharde toezegging.
