Wie mij wat beter kent, weet dat ik ondanks mogelijke aanwijzingen voor het tegendeel uiterst ordelijk ben. Het is een kwaliteit waarover in het algemeen positief wordt gedacht, ook door mij. Vanwaar dan de titel van deze column? Luistert!
Het vooroordeel gaat dat Duitsers zeer ordelijk zijn. In de tweede wereldoorlog produceerde men in Duitse fabrieken een type tanks dat zeer succesvol was en de Geallieerden hadden er alle baat bij te weten hoeveel tanks er van dit irritante type waren geproduceerd. Zoals het ordelijke Duitsers betaamt, had men iedere tank een rugnummer meegegeven. Deze tanks kwamen vervolgens in actie met goed zichtbaar rugnummer. Op grond van het aantal geobserveerde tanks en de bijbehorende rugnummers hadden de Geallieerden binnen de kortste keren een idee over de omvang van de productie. Zonder enige twijfel is men er bij de Geallieerden vanuit gegaan dat de tanks ordelijk waren genummerd van één tot het maximale aantal geproduceerde tanks. Deze wetenschap zal voor de Geallieerden buitengewoon nuttig zijn geweest, ten nadele van het ordelijke Herrenvolk. Het valt niet mee om ordelijk te zijn en tegelijkertijd heel weinig informatie weg te geven. Want waar orde heerst, zijn er altijd wel (beroeps)puzzelaars die de onderliggende systematiek ontdekken. Ziehier, het nadeel van ordelijkheid!
Op een recente clubavond ving ik in het voorbijgaan een opmerking op van Hans Meijer. Speler … was volgens Hans Meijer op sommige momenten ook voor meesters ongrijpbaar. De speler die ik hier met … aanduid zal door niemand die ook maar een half uur met hem heeft doorgebracht voor wanordelijk worden versleten, maar op het schaakbord is hij niet ordelijk …of toch wel? Zou speler … een methode ontdekt hebben om ordelijk te zijn en toch onvoorspelbaar in zijn zetten? Het zou verklaren waarom hij wel eens opmerkelijke dingen heeft laten zien tegen behoorlijk sterke tegenstand. En altijd kreeg je dan de indruk dat hij de tegenstander had zitten flessen. Is hier misschien sprake van ordelijkheid gebaseerd op een algoritme van uitzonderlijk hoog niveau? Het zal toch niet waar zijn, HIJ?!
Ik ging terug naar mijn bord en versloeg mijn tegenstander op de bekende ordelijke en saaie manier. Maar de ongerustheid ging niet weg. Misschien was … toch een klein genietje.
Wat heet? De bril van grootmeester B. was geheel en al tot op zijn kin afgezakt nadat hij met … had gespeeld!
Mijn wereldbeeld, beste lezer, is weer eens aan revisie toe. Dat ik dat nog mag meemaken!