Hoe gaat het met Kirsan Iljoemshinov, de president van de wereldschaakbond en tevens president van de autonome Russische Republiek Kalmukkië? Het is al meer dan een half jaar geleden dat ik over hem heb geschreven.
Zelf zal hij niet ontevreden zijn. Hij is herkozen als voorzitter van de FIDE en zijn reputatie is flink gestegen na de unificatiematch tussen Kramnik en Topalov. In Rusland is men zeer trots op hem.
In november werd Iljoemshinov gekozen tot Persoonlijkheid van het Jaar 2006 in de categorie “Internationale activiteiten”. Deze uitverkiezing had hij te danken aan “zijn buitengewone bijdrage aan de sportieve glorie van Rusland”. Een van de andere winnaars van deze prijs, die is ingesteld door het Russische Biografische Centrum, was Vladimir Putin (categorie “Staatsactiviteiten”). Alsof dat nog niet genoeg eer was, kreeg Iljoemshinov op 29 april in het Kremlin nog een mooie prijs. Ik geef de Engelse tekst van het persbericht van de FIDE, zodat iedereen kan proberen te begrijpen waarom het ging: the Diploma, Golden Symbol of the International Union of the World Charity Organizations and a premium “National Property-2006”. Over die internationale unie heb ik geen informatie kunnen vinden. De premium “National Property” is ingesteld in 2004 en is de belangrijkste prijs van de Russische Federatie. Hij wordt jaarlijks toegekend aan personen en organisaties die een grote bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van Rusland. Ook ex-wereldkampioen Anatoly Karpov heeft de premium “National Property-2006” gekregen.
Iljoemshinov toont zich keer op keer een weldoener voor het schaakspel. In Elista heeft hij een echte schaakstad laten bouwen, waar een paar weken geleden nog een aantal topgrootmeesters voor een zeer redelijk bedrag matches hebben gespeeld om de laatste open plaatsen in het WK-toernooi in september. De afgelopen jaren heeft Iljoemshinov vele miljoenen dollars in de schaaksport gestoken. Daar word je populair mee, zoals blijkt uit Schaaknieuws van 16 juni. In het blad wordt de vraag of de gulle sponsoring van het schaken niet ten koste gaat van het welzijn van de Kalmukse burgers weggewuifd met een verwijzing naar de manier waarop het voetbal in veel Westerse landen wordt ondersteund. “Voetbalclubs dwingen voortdurend garantstellingen en leningen af van de gemeenten die ze, iedereen weet het, nooit meer zullen of kunnen aflossen. Kalmukkië omarmt godzijdank het schaken”. Vergeten is blijkbaar dat de verkiezing van Iljoemshinov tot president van Kalmukkië bepaald niet vlekkeloos is verlopen en dat veel van het geld dat naar het schaken stroomt via illegale belastingconstructies aan de staatskas is onttrokken (zie mijn column “De vloek van Kirsan” van 18 oktober 2003). In plaats daarvan wordt nu gezegd dat Kalmukkië meeprofiteert. Immers, het schaken trekt toeristen naar Schaakstad en ook indirect brengt het FIDE-presidentschap geld in het laatje. Een voorbeeld van hoe dat in zijn werk gaat.
Iljoemshinov was op 23 november 2006 op bezoek in Praag. Hij besprak daar met Petr Herejk, de voorzitter van de Tsjechische schaakbond, de mogelijkheid om het wereldkampioenschap voor de vrouwen in 2008 in Praag te organiseren. De Tsjechen hadden al een sponsor, namelijk Falcon Capital AC. Dit bedrijf had zijn interesse laten blijken en de president, Jozef Cimbora, was bij het gesprek met Iljoemshinov aanwezig. De ontmoeting kreeg een lucratief vervolg op 9 juni 2007. In Petersburg ondertekenden Iljoemshinov en de President van de LUKOIL Company, Vagit Alekperov, een overeenkomst betreffende de bouw van olie- en gasraffinaderijen in Kalmukkië. Er zal voor 3 miljard dollar aan investeringen worden gedaan. Tegelijkertijd sloot de republiek Kalmukkië een contract met enkele buitenlandse investeerders voor de bouw van een project voor windenergie. Hiermee is een bedrag van ruim 266 miljoen euro gemoeid. Die investeerders zijn de Tsjechische Exportbank, ChKDNov Energo en …. Falcon Capital. De overeenkomst werd ondertekend door Iljoemshinov, Josef Tauber, Jan Bartshiz en de reeds genoemde Jozef Cimbora.
“Netwerken” heet dat zo mooi. Je kunt ook zeggen dat er allerlei schimmige relaties bestaan tussen het schaken, het bedrijfsleven en de politiek waar wij nog veel te weinig van afweten. Nader onderzoek is geboden.