De openingsregels volgens Euwe door Willem Broekman
Met als subtitel: de dogma’s in top
De laatste tijd heb ik wat senioren begeleid. Enige tijd geleden vier man bij mij thuis. En de laatste tijd één persoon uit groep één. Mijn ideeën over hoe je moet schaken worden hierdoor allen maar versterkt. Onderstaand een item over de opening.
Een ieder is op zoek hoe hij zijn speelsterkte kan verbeteren. Een korte speurtocht op internet leidt tot vele sites, die over dit onderwerp gaan. Blijkbaar zijn er vele zielen die wanhopig bezig zijn hun rating te verhogen. Google eens met “improve your chess”
Ik heb al vele malen verhaald over techniek en tactiek. Het is toch belangrijk te weten hoe een schaakpartij in elkaar steekt en hoe je de kansen kan creëren.
We beginnen met de techniek. Techniek bestaat uit de kennis en kunde bepaalde stellingen te kunnen ‘afmaken’. Je hebt iets geleerd en kan dat in de praktijk toepassen.
Voorbeeld: het eindspel van toren en koning tegen koning. De aanvallende partij wint en het is een kwestie van techniek dit uit te voeren.
Ander voorbeeld is de paardvork op twee torens. Je hebt geleerd dat je hierdoor een kwaliteit kan gaan winnen. Nu gebeurt het nogal eens dat je een paardvork mist. Er staan teveel stukken op het bord, je let op andere dreigingen, kortom het is een gecompliceerde stelling.
Er is maar een manier de techniek te verbeteren. Het geleerde moet in de praktijk gebracht worden. Dat doe je door veel te schaken. Dat is dus minder een kwestie van lessen volgen en meer een kwestie van veel oefenen met stellingen, opgaven, enz.
|
Een zekere techniek is absoluut noodzakelijk om vooruit te komen. Als belangrijkste geldt dat je geen hout weggeeft. Ga maar eens bij jezelf na hoe vaak dat binnen twee zetten gebeurt. Als dat aan de hand is: ….veel oefenen helpt.
XABCDEFGHY
8-+-+-+k+(
7+-tr-+-zpp’
6-+p+-sn-+&
5+psN-+-+-%
4-zP-+-+-+$
3+K+-+P+-#
2-+R+-+PzP"
1+-+-+-+-!
xabcdefghy
Zwart heeft een achtergebleven pion (zwakke pion). Wit heeft een pionnenmeerderheid op de koningsvleugel. Het veld voor de zwakke pion is een sterk veld van wit.
De regels zijn hier:
** bezet of bestrijk het sterke veld zodat de achtergebleven pion niet kan worden opgespeeld
** val de achtergebleven pion aan.
Zwart is gebonden aan de verdediging van de achtergebleven pion. Wit kan oprukken met zijn pionnenmeerderheid op de kon ingsvleugel. .
►
Zwart kan proberen gebruik te maken van de open lijn en de zevende rij. In bovenstaande beschrijvingswijze komt geen variant voor, Toch zijn er zetten af te leiden uit de beschrijving.
Het zou als volgt kunnen gaan: 1.Pe6 Tc8 2. Pd4 Td8 3.Pxc6 of zoiets als 1.Pe6 Td7 2.Txc6 Td2 3.Pf4 Pd7 4.Tc7 g5 5.Pe6.
Natuurlijk moet je rekenen,maar de elementen geven je houvast hoe je moet spelen in bepaalde stellingen.
Als de techniek voldoende is om geen hout weg te geven moet gewerkt worden aan de herkenning van tactische elementen.
Op een dinsdagavond heb ik een partij met iemand doorgenomen. Hij speelde op een gegeven moment h4(zwart veld) terwijl hij nog een zwartveldige loper heeft. Direct zie ik dat hij zijn loper slecht maakt. Hij verloor de partij met zijn loper op e1 die zijn pionnen op g3 en h4 aan het verdedigen was. Dat soort dingen weten en herkennen verbetert je spel. Dat soort dingen kunnen toepassen (techniek) verbetert je spel. Je zal een aantal keren je neus moeten stuiten voordat je dit soort dingen kan toepassen.
Beter spelen dan de tegenstander betekent vaak beter de tactische elementen kunnen toepassen dan de tegenstander. Hierboven had de één het gegeven van goede en slechte loper wel in beeld en de ander niet. Dat maakt het verschil tussen remise en verliezen.
Tijdens het spelen moet je de tactische elementen goed toepassen. Er komen dan vanzelf stellingen op het bord die met techniek beslist kunnen worden.
Tijdens het geven van lessen bleek één ding manifest aanwezig. Men volgde niet goed de regels hoe een opening te spelen. Na de opening begon men dan met een achterstand aan het middenspel. Dan is het lastig de goede elementen te vinden. Hij, die het voordeel heeft, zal gemakkelijker de juiste elementen kunnen gebruiken dan hij die een nadeel heeft. Als je goed staat ben je vaak in staat het spel en de stelling te versterken.
De opening is dus heel belangrijk om het verdere spel goed te kunnen opzetten. Je hoeft echt geen openingsdeskundige te zijn om de opening goed te spelen. Euwe heeft voor de opening een aantal basisregels geformuleerd. Ik vind deze regels eigenlijk dogmatische wetten. Zondig er niet tegen!! Als je al niet zo goed speelt, waarom zal je het dan nog slechter doen door van een goede openingsopzet af te zien? Als je de regels van Euwe tot wet maakt en tijdens een partij hier nooit vanaf wijkt zal jouw spel verbeteren. Hier wat van deze regels:
De achtergrond is duidelijk. Het gaat in de opening om zo snel mogelijk de stukken te ontwikkelen. Des te meer stukken in de strijd des te meer kans om van een tactisch element gebruik te kunnen maken. Een pionzet ontwikkelt geen stuk. Dus niet te veel pionzetten.
Natuurlijk is het centrum nog steeds belangrijk. Dus bezet het maar.
De lopers worden na de paarden ontwikkeld. De beste plaats van de lopers is namelijk afhankelijk van de pionnenstructuur die uiteindelijk op het bord komt. Dat weet je vaak pas wat later.
De koning in veiligheid brengen spreekt voor zich. De torens op het grote centrum richten (c,d,e of f lijn, afhankelijk waar de (half)open lijnen ontstaan en natuurlijk ter versterking van het centrum. De dame is een belangrijk stuk en kan gemakkelijk aangevallen worden. Het is namelijk nooit te verdedigen. Dus speel de dame niet te vroeg en laat de dame tijdens de openingsfase vooral op afstand werken. Het tweemaal spelen van een stuk is feitelijk tempoverlies. Een tegenstander die dit niet doet heeft daarna in de openingsfase dus een stuk meer in de strijd.
Tijdens mijn lessen bleek dat een onvoldoende openingsopzet vaak de reden was voor een verder slechte partij. Men kreeg niet de kans goed van tactische elementen gebruik te maken.
De valkuilen zijn legio. In de opening ziet men een kans die er eigenlijk niet is.
Hoe vaak ik een onterechte dame-uitval heb gezien, terwijl gewoon beter een stuk ontwikkeld kon worden. Vaak kon de dame teruggeworpen worden door hem aan te vallen, terwijl de tegenstander daarbij gewoon een stuk kon ontwikkelen. Voordat je begint sta je dan feitelijk al op achterstand.
Hoe vaak ik niet de torens nog op de uitgangspositie heb zien staan, terwijl het middenspel al in volle gang was. Terwijl de torens betrekken het spel zeer zouden versterken.
De regel is dat een goede ontwikkelzet vaak de mogelijkheden in een stelling juist versterkt ipv verzwakt. Dus waarom ten strijde trekken terwijl er nog goede ontwikkelzetten zijn.
En dan het ezelsoor. De zetten h3, h6, a3, a6. Deze worden vaag gespeeld om loperpenningen te voorkomen. Maar in meer de 50% van de gevallen zijn ze (nog) niet nodig. Ze verzwakken dan vaak alleen maar de stelling. Dus kan je op dat moment vaak nog een stuk ontwikkelen of de stelling verder verbeteren door van een tactisch element gebruik te maken.
Les: Als je gewoon de openingsregels van Euwe zou toepassen, dan zou het bovenstaande U niet meer overkomen.