Osvaldo Zambrana de 1e grootmeester van Bolivia door Hans Meijer
In januari 2007 kon ik melden dat het er naar uitzag dat Osvaldo Zambrana, de kampioen schaken van Bolivia, spoedig de grootmeester titel zou behalen. In september 2006 had de FIDE hem in Elista, op grond van zijn drie grootmeesternormen, de GM titel ‘conditional on rating’ toegekend. Op 1 januari 2007 was zijn rating 2495. Vijf te weinig voor de titel. De ontbrekende punten had hij toen al bijeengesprokkeld. In december 2006 had hij in Santa Cruz, Bolivia, 9 tegenstanders met een gemiddelde rating van 2172 het onderspit doen delven. Deze prestatie was goed voor een winst van 17 punten waardoor zijn rating naar 2512 steeg. Genoeg voor de GM titel. Op 1 april 2007 verscheen dan ook voor het eerst de g achter zijn naam op de ratinglijst van de FIDE.
Zambrana heeft beroemde voorgangers: Cuba (José Raúl Capablanca, 1914; Silvino Garcia, 1975), Argentinië (Miguel Najdorf, 1950; Oscar Panno, 1955), Brazilië (Henrique Mecking, 1971), Mexico (Carlos Torre, retroactief in 1977; Marcel Sisniega, 1992), Chili (Iván Morovic, 1985), Peru (Julio Granda, 1986), Colombia (Alonso Zapata, 1986), Paraguay (Zenon Franco, 1992), Uruguay (Andrés Rodriguez, 1997), Costa Rica (Alejandro Ramírez, 15½; 2003; NiC 04/01), Ecuador (Carlos Matamoros, 2004), Bolivia (Oswaldo Zambrana, 2007), Venezuela (Eduardo Iturrizaga, 18; IM 2006; GM 200?).
De professionele schaakcarriere van Zambrana begon in 2000 toen hij als negentienjarige tijdens de Schaakolympiade in Istanbul, Turkije, aan het derde bord voor Bolivia een zilveren medaille in de wacht sleepte. Zijn eerste GM norm behaalde hij in augustus 2004 in Santos, Brazilië, waar hij een sterk bezet toernooi won. Zijn tweede norm scoorde hij in juli 2005 in Balaguer, Spanje, en zijn derde in december 2005 in Las Palmas, Spanje. Zijn rating was op dat moment 2435. In Bolivia, waar men de rating eis van 2500 over het hoofd had gezien, vierde men toen al zijn vermeende GM titel. Op de echte titel heeft Zambrana uiteindelijk een jaartje langer moeten wachten.
Op 1 juli 2007 telde de wereld 1086 grootmeesters. Zambrana streeft naar een plaats bij de top 100. Een ambitieus doel want tussen hem en de top 100 staan nog zo´n 1000 andere grootmeesters. Van de 2600+ spelers heeft hij tot nu toe Krasenkow, Ponomariov, Sasikiran, Lautier, Granda, Bruzon, Felgaer, Vescovi, Milos en Leitão ontmoet. Op dat niveau laat zijn score nog veel te wensen over (+0; =4; -9). Wat te doen? In Bolivia staat hij 150 punten voor op nummer twee. Hier valt dus niets meer voor hem te bewijzen. Als hij in de schaakwereld verder wil komen moet hij, net als vele andere Latijns Amerikaanse schakers naar Spanje verhuizen. In Europa wacht hem het bestaan van schaaknomade en moet hij via het open toernooien carrousel trachten hogerop te komen. Een weinig benijdenswaardig bestaan.
Tot slot een partij. Van 17-28 mei 2007 nam Zambrana op Cuba deel aan het Open Toernooi van het XLII Capablanca in Memoriam. Csaba Horvath uit Hongarije won dit toernooi. Zambrana deelde met drie andere schakers de derde plaats. Zambrana startte met twee nederlagen maar wist zich daarna op bewonderenswaardige wijze in de wedstrijd terug te rommelen. Onderstaande partij uit de laatste ronde illustreert dit op aardige wijze.
Zambrana Oswaldo (2512) – Guerra Mendez Jose Angel (2399) (Havana, 28 mei 2007).
1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4 Lc5 4.c3 Pf6 5.d3 a6 6.Lb3 0-0 7.0-0 La7 8.Lg5 h6 9.Lh4 d6 10.Pbd2 Le6 11.Kh1 De7 12.Ld5 Pd8 13.d4 c6 14.Lb3 Lxb3 15.Dxb3 b5 16.a4 Pe6 17.Da3 Dc7 18.Tad1 (18.Lxf6) Ph5 19.dxe5 dxe5 20.Pb3 bxa4 21.Dxa4 Phf4 22.Dc4 Tab8 23.Ta1 Tb5 24.Txa6 Db7 25.Ta3 Lb6 26.Pfd2 (26.Tfa1) g5 27.Lg3 Td8 28.Lxf4 Pxf4 29.g3 Pd3 30.Kg2 Dd7 31.h3 Kg7 32.Ta2 h5 33.Pd4 (Spectaculair.) Pxb2 34.Pf5+ Kg6 35.Txb2 (35.Pe7 Kf6 38.Dxb5 cxb5 39.Pd5) Txb2 36.Pf3 f6 37.Da4 Lc5 38.Da5 La7 39.Da3 Tdb8 40.Pe7+ Kf7 41.Pxc6 Dxc6 42.Dxa7+ T8b7 43.De3 Tc2 (43…Da6) 44.Dxg5 Dxe4 45.Dxh5+ Dg6 46.Pxe5+ fxe5 47.Df3+ 1-0