Iedere schaker weet wat overbelasting is. Een paard dekt twee andere stukken die beide worden aangevallen. Als een van deze stukken wordt geslagen en het paard terugslaat, is het andere stuk niet meer gedekt en gaat verloren. Het paard was overbelast, want het was niet in staat twee functies tegelijkertijd uit te voeren. Ook mensen kunnen overbelast zijn. Iemand heeft een hele drukke zaak en moet ook allerlei familieproblemen oplossen. Dat wordt de persoon teveel en hij of zij raakt overspannen. Een ander iemand heeft zoveel verantwoordelijk werk te doen dat hij nergens anders meer tijd voor heeft en instort. Men spreekt dan van een burn-out. Een derde persoon heeft meerdere functies, die niet geheel onafhankelijk van elkaar zijn. Beslissingen die hij of zij in de ene functie neemt, kunnen (positieve of negatieve) gevolgen hebben in de andere functies. Er treedt een belangenverstrengeling of een belangenconflict op. Van deze personen wordt gezegd dat zij meerdere petten dragen. Het meest bekende voorbeeld van deze laatste vorm van menselijke overbelasting in de schaakwereld is Kirsan Iljoemshinov, die tegelijkertijd president van de autonome Russische republiek Kalmukkië en president van de FIDE is. Doordat hij deze functies niet strikt weet te scheiden, legt hij mede namens ons vriendschappelijke bezoekjes af aan twijfelachtige regimes in de wereld. Ik heb daar al vaker over geschreven en kom er in de toekomst ongetwijfeld op terug. Nu beperk ik me tot Nederland en de Koninklijke Nederlandse Schaakbond. In zijn laatste vergadering is de bondsraad aarzelend akkoord gegaan met de benoeming van Erik L. van Dijk tot lid van het KNSB-bestuur. De reden voor die aarzeling was dat Van Dijk zich gaat bezighouden met het topschaken en het sponsorbeleid , terwijl hij als Chairman van Share Dimension BV in Bunnik zelf sponsor van schaakclub Groningen is. Zou er geen belangenverstrengeling kunnen optreden? De voorzitter gaf de verzekering dat het bestuur er nauwkeurig op zal toezien dat dit niet gebeurt en trok zo de vergadering over de streep. Minder aandacht heeft de mogelijke overbelasting van Jeroen Bosch gekregen. Bosch werkt op het Bondsbureau als directeur sportief. In die functie houdt hij zich onder andere bezig met de Nederlandse kampioenschappen en de selectie voor vertegenwoordigende teams. Nu wil het geval dat Bosch ook schaakmeester is. Vorig jaar heeft hij zich via een beslissingswedstrijd geplaatst voor het NK waaraan hij ook daadwerkelijk heeft meegedaan. Leuk voor Jeroen, spelen met de grootmeesters. Dat zijn belangen als werknemer van het bondsbureau en als schaker door elkaar kunnen lopen, is echter evident. Kort geleden maakte het KNSB-bestuur bekend dat het Mark van der Werf heeft benoemd tot de nieuwe directeur van de bond. Van der Werf is van beroep econometrist en heeft gewerkt bij KPN. In het persbericht staat: “De selectiecommissie (…) is op grond van meerdere gesprekken die ze met de heer Van der Werf heeft gevoerd en op basis van de ingewonnen referenties, van mening dat de heer Van der Werf zeer gekwalificeerd is om op adequate wijze inhoud te geven aan het directeurschap”. Ik geloof het graag, maar helaas loopt ook Mark van der Werf kans op overbelasting. Ten eerste is ook hij een actieve schaakmeester die meedoet aan de strijd om het NK. Vorig jaar werd hij door Jeroen Bosch uitgeschakeld (!). Ten tweede is hij getrouwd met Esther de Kleuver, de secretaris van het KNSB-bestuur. Weinig mensen zullen zich nog afvragen hoe het bestuur op zijn speurtocht naar een nieuwe directeur bij Van der Werf terecht is gekomen. Een open sollicitatieprocedure is er bij mijn weten niet geweest. Laat ik voorop stellen dat ik geen enkel bezwaar heb tegen de genoemde personen. Ik ken geen van hen persoonlijk, ik heb geen enkele reden om te twijfelen aan hun capaciteiten en ik gun hun van harte hun functies. Ik ben er voor dat personen uit het zakenleven zich met de sponsoring van de officiële schaakevenementen bezighouden en ik juich het toe dat er goede, vooraanstaande schakers op het bondsbureau werken. Ik vind het echter problematisch dat nu drie personen in de top van de KNSB zijn aangesteld die het risico van belangenconflicten en belangenverstrengeling lopen. Voor de KNSB kan dat desastreus uitpakken, hoezeer het bestuur ook zijn best zegt te doen om problemen te voorkomen.
