Ontnuchtering na een spannend avontuur door Ruurd Kunnen
Sommige schaakpartijen zijn spannende avonturen. Voor- en tegenspoed wisselen elkaar af, goede en foute zetten, risico’s en vergissingen, ongelukken en meevallers, alles kun je meemaken. Van die avonturen kun je tijdens de partij genieten (of niet …), en als je na afloop alles nog eens voorbij laat komen, ervaar je die sensaties opnieuw. Je moet wel het geduld kunnen opbrengen om de schaakcomputer uit te laten. Pas na afloop van de menselijke analyses is het tijd voor Fritz, Rebel, Junior en Rybka om hun onttoverende werk te doen. De volgende partij werd gespeeld in de wedstrijd van Promotie 3 tegen SHTV 3. Bij een gelijk spel zouden we kampioen zijn. Bovendien had ik een ongeslagen status aan het eerste bord hoog te houden. In de partij heb ik vier cruciale momenten ervaren. Ik geef eerst mijn eigen analyses en daarna laat ik zien wat Fritz ervan vond.
Gert Jan Willegraag – Ruurd Kunnen, Zoetermeer 19 maart 2008
1. d4, Pf6; 2. c4, e6; 3. Pc3, Lb4; 4. a3, Lc3x; 5. bc3x, 0-0
Meestal speel ik 5…c5, dat beter is.
6. e3, d5; 7. cd5x, ed5x; 8. Ld3, Te8; 9. Pe2, Pbd7; 10. 0-0, Pf8; 11. f3
|
diagram 1 |
Er is een oude variant op het bord gekomen die echter als ongunstig voor zwart bekend staat ,omdat wit zonder veel problemen tot e3-e4 komt. De partij Euwe-Steiner, Groningen 1946 had het volgende interessante verloop: 11… c5 12. Pg3 cd4x 13. cd4x a6 14. Dd2 Ld7 15. e4 de4x 16. fe4x Lc6 17. d5 Lb5 18. Lb2 Db6+ 19. Kh1 Ld3x 20. Tf6x gf6x 21. Ph5 Te5 22. Le5x fe5x 23. Dd3x Dh6 24. Dh3 Td8 25. Tf1 Dg5 26. Df3 Dg6 27. Pg3 Td7 28. Dc3 Dd6 29. Pf5 Dc7 30. Dg3+ Pg6 31. Dg5 Dd8 32. Ph6+ Kg7 33. Tf6 Da5 34. Tf1 Da3x 35. Pf5+ Kg8 36. Df6 Df8 37. Tc1 Td8 38. Tc7 1-0. In Taimanov-Abramov, Leningrad 1950 speelde zwart 11… Pg6 en verloor na 50 zetten. Ik besloot de druk op de e-lijn op te voeren om e3-e4 zo lang mogelijk te voorkomen. |
11. … De7N; 12. Ta2
Een subtiliteit van 4. a3, maar waarschijnlijk niet beter dan 12. Pg3. De toren staat op de 2e rij in de weg.
12 … c5; 13. Pg3, Le6; 14. Te2, Tc8; 15. h3
Wit wil 15. e4, de4x 16. fe4x Lg4 voorkomen, maar nu verzwakt hij de zwarte velden in zijn rochadestelling. Beter was 15. e4 de4x 16. Pe4x.
15… Dc7; 16. Ph1?
Ik dacht al na over 16. Pf5 toen ik door deze zet werd verrast. Aangenaam, want 16. Pf5 is natuurlijk beter.
a. 16 … g6 (mijn eerste plan) 17. Ph6+ Kg7 18. Pg4 h5 (18… Ph5 19. Te1 Pg3 20. Tf2 of 20. Tc2) 19. Pe5 P8d7
b. 16… Ph5 17. Te1 Pg3 18. Pg3x Dg3x 19. Kh1 Pg6
c. 16… Pg6 (mijn laatste plan) 14. e4? Lf5x enz.
Fritz gaf achteraf de voorkeur aan variant b, maar ging verder met 19. e4 c4 20. Lc2 Lh3x.
16… Pg6; 17. e4, Pf4; 18. Lf4x
►
Eerste moment
Na mijn 17e zet was ik drinken gaan halen. Toen ik terug kwam, liep mijn klok, maar ik zag niet welke zet mijn tegenstander had gedaan. Hij deed toen 18. Lxf4 en maakte een gebaar dat ik mijn klok niet had ingedrukt. Maar dat had ik wel gedaan en dat kon ik aantonen doordat ik de tijd op mijn notatieformulier had bijgehouden. Na 17. e4 had wit nog 1.19 uur over en na 18. Lf4x nog 1.14 uur. Zijn klok had dus 5 minuten gelopen. Ik denk dat zijn teamgenoot naast hem per ongeluk onze klok had ingedrukt, want dat had hij al eerder gedaan. Mijn klok had 4 minuten gelopen sinds mijn laatste zet, tijd die ik dus niet, maar hij wel had gebruikt. Dat scheelt 8 minuten in het onderlinge tijdsverschil. De wedstrijdleider werd erbij geroepen, maar die wist zogauw geen oplossing. Besloten werd om door te spelen en als ik in tijdnood zou komen, de zaak opnieuw te bezien. Eigenlijk onbevredigend, maar omdat het incident mijn concentratie en die van mijn teamgenoten stoorde, ben ik ermee akkoord gegaan.
18… Df4x; 19. e5?!, Ph5; 20. g4?!
|
diagram 2 |
Een opmerkelijke zet, maar de witte stelling was al lastig. Zwart dreigde op d4 een pion te winnen. Na 20. Lb1 (i.p.v. 20. g4?!) cd4x 21. cd4x Tc4 22. Td2 Tec8 staat zwart goed. Op 20. Db1 komt 20… cd4x 21 Db7x (of 21. cd4x Dd4x 22. Kh2 Pf4; of 21. Lh7x Kh8 22. Ld3 Tc4x) Tc3x 22. Da6 Tec8 met voordeel voor zwart.
|
Tweede moment
Vroeger, lang geleden, had ik subiet mijn paard geofferd, vaak met desastreuze gevolgen. Door vallen en opstaan wijs geworden, ging ik eerst rekenen, waardoor ik een stuk voorzichtiger ben geworden. Nu de rekenvaardigheid iets minder wordt, laat ik zelfs offers achterwege die wel goed zijn.
Vanuit diagram 2: 20… cd4x 21. gh5x Lh3x
a. 22. Tff2 Tc3x (dreigt …Tc1) 23. Te1 (23. Tc2, Te5x en wint)
a1. 23… Tec8 24. Dd2 (24. Tc2? Tc2x 25. Lc2x Dg5+ en mat) Dd2x 25. Td2x Ta3x is niet zo duidelijk
a2. 23… Dg5+ 24. Kh2 Dh5x 25. Kg1 (Volgens Fritz is 25. Kg3 beter) Dg5+ 26. Kh2 Dh4 27. Kg1 Td3x 28. Dd3x Te6 en wint.
b. 22. Tfe1 Df3x 23. Tf2 Dd1x 24. Td1x dc3x met voordeel voor zwart. Fritz verbeterde deze variant: 22… Tc3x (Dreigt 23…Df3x waarna de loper twee keer is aangevallen) 23. Th2 Te5x 24. Te5x De5x 25. Th3x De3+ 26. Kg2 Tc1! en wint.
c. 22. Dc1
c1. 22… Dc1x; 23. Tc1x, dc3x brengt zwart niet verder.
c2. 22… Dh4 (Deze zet heb ik gemist); 23. Tf2, Tc3x; 24. Dd2, Ta3x 25. Te1 Te6 of 24…Tec8 25. Te1 Ta3x met voordeel voor zwart.
20 … Pg3; 21. Pg3x, Dg3x; 22. Tg2, Dh3x; 23. Tff2, h6; 24. Dd2 (Na 24. g5 is 24…hg5x fout, zoals Fritz aantoonde: 25. Tg5x Dh4 26. Tfg2 g6 27. Lg6x fg6x 28. Tg6x Kf8 29. Dc1 enz. Na 24… cd4x 25. gh6x Dh6x blijft zwart in het voordeel) 24 … Dh4; 25. Th2, Dg5; 26. Dg5x, hg5x; 27. Th5, g6; 28. Th6, cd4x; 29. Tfh2, Kf8; 30. cd4x, Tc1; 31. Kf2, Ta1; 32. Kg3, Ta3x
|
diagram 3 |
Derde moment 33. Lg6x?! Wanhoop? In elk geval een kleine verrassing. Ik heb 6 minuten nagedacht over mijn tegenzet. Omstanders, zoals Liem en Bannink, zagen direct dat ik de loper moest nemen. Zelf zag ik allerlei vervelende dreigingen. Na 33… fg6x 34. Tg6x dreigt wit de loper terug te winnen door 35. Th8+ Kf7 36. Tf6+ Ke7 (36… Kg7 37. Thh6 en wit maakt remise) 37. Te6x Ke6x 38. Te8x+ enz. Op 33… Lf7 volgt 34. Th8 Ke7 35. Th7 en 36. e6 (of 35… Kf8 36. Th8 remise). Ik besloot mij niet van de wijs te laten brengen. Door niet te nemen win ik tempi in plaats van materiaal.
|
Toch had ik de loper rustig kunnen slaan om hem met voordeel weer terug te geven: 33… fg6x 34. Tg6x b5! 35. Th8 Ke7 36. Te6x Ke6x 37. Te8x Kd7 38. Tb8 Kc6 39. Kf2 a5 40. Ke2 (40. f4 gf4x 41 g5 Tg3) b4 en zwart wint.
33. … b5!?; 34. Lf5, b4; 35. Tc2, Tc3; 36. Ta2, Tc7; 37. Kf2, Ke7; 38. Le6x, b3 (Niet 38… fe6x 39 Th7 Kd8 40 Tc7x Kc7x 41 Ta7x) 39. Tb2, Tc2+; 40. Tc2x, bc2x; 41. Th1
|
|




